Âm nhạc từ lâu đã được xem như một ngôn ngữ phổ quát, vượt qua mọi rào cản văn hóa và thời gian. Nhưng trong thế kỷ 21, khi khoa học thần kinh ngày càng tiến sâu vào việc giải mã bộ não, chúng ta mới bắt đầu hiểu rõ hơn vì sao những giai điệu cổ điển hay những thể loại âm nhạc khác như New Age, nhạc Jazz, âm thanh từ thiên nhiên, nhạc tần số… lại có thể chạm đến tận cùng của tâm trí, mang lại sự cân bằng cho cơ thể và tinh thần. 

Trong một thế giới đầy biến động, “chữa lành” không phải là một từ khóa trào lưu. Với dự án Living Heritage Foundation do GG Corporation phát triển, khái niệm này được diễn giải qua các sự kiện âm nhạc, kết hợp với thưởng thức nghệ thuật đa giác quan để tạo sự kết nối sâu sắc với khoa học não bộ. Điển hình là tại sự kiện “From Wellness to Heritage”, không đơn thuần là một buổi hòa nhạc, mà là một thực nghiệm khoa học về cảm xúc, nơi ranh giới giữa nghệ thuật (art) và trị liệu (therapy) bị xóa nhòa, được bảo chứng bởi những nghiên cứu sâu sắc về cơ chế vận hành của hệ thần kinh con người. Tại sao một bản Sonata của Beethoven hay một tần số âm thanh New Age lại có khả năng xoa dịu não bộ hiệu quả hơn một giấc ngủ thông thường? Hoặc vì sao một bản nhạc Jazz có thể giúp cho con người ta sáng tạo hơn? Âm nhạc có thể giúp trả lời những câu hỏi đó thông qua lăng kính của khoa học thần kinh.

Cơ thể con người vốn là một cỗ máy sinh học được vận hành bằng nhịp điệu: nhịp tim, nhịp thở, sóng não. Khi căng thẳng, não phát ra sóng beta, cortisol tăng cao, tim đập nhanh, cơ bắp căng cứng. Nhưng khi tiếp xúc với âm nhạc, một hiện tượng vật lý gọi là entrainment, hay còn gọi là “sự đồng bộ dao động” xuất hiện. Khi đó, âm nhạc, với hệ thống dao động mạnh và ổn định hơn sẽ kéo hệ thống dao động bất ổn trong cơ thể về cùng tần số. Đây chính là nền tảng khoa học của các dòng nhạc New Age hay neo-classical. Với tempo khoảng 60 nhịp/phút, tương ứng với nhịp tim khi nghỉ ngơi sâu, những giai điệu này giúp não bộ chuyển từ trạng thái beta xuống alpha và theta, đưa người nghe vào trạng thái thư giãn, thiền định và sáng tạo. 

Nếu nhạc New Age là liều thuốc an thần, thì nhạc cổ điển lại giống như một thư viện lưu trữ ký ức của não bộ. Các nghiên cứu thần kinh cho thấy cấu trúc toán học chặt chẽ trong âm nhạc của Bach hay Beethoven kích hoạt mạnh mẽ vỏ não trước trán, trung tâm ra quyết định, kiểm soát cảm xúc và lập kế hoạch. Khi nghe bản Prelude hay Sonata, não bộ phải liên tục dự đoán và giải quyết các mẫu hình âm thanh phức tạp. Trải qua hàng thế kỷ, con người ta chọn nghe nhạc cổ điển vì không chỉ là nghệ thuật hàn lâm, mà còn là một bài tập rèn luyện sức bền nhận thức, giúp não bộ trở nên linh hoạt và kiên cường hơn. Theo thời gian, các nghệ sĩ nhạc cổ điển đã linh hoạt hơn trong các phong cách biểu diễn, giúp người nghe vừa thư giãn vừa tiếp cận với di sản âm nhạc. Chẳng hạn như trong “From Wellness to Heritage”, nghệ sĩ pianist Hồ Khánh Vân đã có sự điều chỉnh trong kỹ thuật diễn tấu, để các bản nhạc cổ điển như Nocturne số 20 của Chopin không chỉ dừng lại ở việc phô diễn kỹ thuật, mà trở thành một liệu pháp giúp khán giả chạm vào sự thấu hiểu bản thể và chữa lành tâm trí.

Nghệ sĩ piano trẻ người Việt Nam Hồ Khánh Vân là một trong những tài năng triển vọng nhất của thế hệ của cô và trong làng nhạc cổ điển Việt Nam hiện tại. Các giải thưởng của cô bao gồm Giải Nhất tại Cuộc thi Âm nhạc Quốc tế London (2024), Giải Nhất và Giải Nuovo-Imaie tại Cuộc thi Piano Quốc tế Mauro Paolo Monopoli ở Ý (2023) và Giải Sonata Cổ điển tại Cuộc thi Piano Verona ở Ý (2023). Trước đó, cô đã giành Giải Nhất tại Cuộc thi piano quốc gia Hungary (2018), Giải Nhì tại Cuộc thi piano quốc tế Ile-de-France ở Paris (2018) và Giải Ba tại Cuộc thi âm nhạc quốc tế Danubia-Talents ở Vienna (2018)….

Dưới góc độ thần kinh học, âm nhạc cũng có thể xem là một quá trình huấn luyện lâu dài cho tâm trí. Chúng ta đã, đang và sẽ luôn chứng kiến giá trị trường tồn của di sản âm nhạc từ J.S. Bach, Chopin, Beethoven, Schubert, Liszt… đến sự kế thừa của những nghệ sĩ đương đại, tác phẩm của họ không chỉ là kho báu văn hóa, mà là chìa khóa khoa học cho sức khỏe tinh thần. Âm nhạc cổ điển rèn luyện trí não, tăng khả năng tập trung và kiểm soát cảm xúc. Âm nhạc New Age giúp thư giãn, giảm căng thẳng và đưa não vào trạng thái sáng tạo… Và dù là thể loại âm nhạc nào, khi lắng nghe một cách chú tâm trong không gian phù hợp, cùng với những trải nghiệm đa giác quan khác, người nghe sẽ có thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, mang lại sự cân bằng cho tâm trí.

Bà Lưu Bảo Hương – Chủ tịch GG Corporation chia sẻ: “Tâm trí không tự chọn thành công, nó chỉ phản hồi lại những gì ta rèn luyện. From Wellness to Heritage là không gian để chúng ta làm thư giãn trí não bằng những rung cảm tích cực, chuẩn bị cho một năm mới thăng hoa và tự tại.” 

Bà Lưu Bảo Hương – Chủ tịch GG Corporation. GG Corporation vừa chính thức cho ra mắt dự án Living Heritage (Di sản cho tương lai), nhằm tôn vinh những giá trị nhân văn, tinh thần, cùng tri thức được lưu giữ và trao truyền từ những người Việt ưu tú trên toàn thế giới.

Sau nhiều năm triển khai và phát triển các giải pháp về trải nghiệm sống tinh hoa, GG Corporation đang dần dần mang đến những trải nghiệm đa giác quan, từ nghệ thuật, âm nhạc để giúp khán giả dễ dàng tiếp cận âm nhạc cổ điển trong tâm thế thư thái, thoải mái… để cuối cùng là tìm về chính mình và cân bằng tâm trí, như buổi hoà nhạc Jazz Immersed với nghệ sĩ như Sir Niels Lan Doky và các nghệ sĩ hàng đầu Việt Nam như NSND Thanh Lam, ca sĩ Hà Trần, nghệ sĩ saxophone Quyền Thiện Đắc,… những tên tuổi có dấu ấn rõ nét trong việc vừa gìn giữ nét đẹp bản sắc của âm nhạc Việt, vừa tìm tòi, sáng tạo và đổi mới để hội nhập vào dòng chảy âm nhạc thế giới. 

Đêm nhạc Jazz Concert – IMMERSED được thiết kế, dàn dựng để khán giả đắm chìm trong âm nhạc, cảm xúc và đi vào tầng sâu của nội tâm mỗi người. Lấy cảm hứng từ khái niệm “Organic Flow” – Dòng chảy thuần khiết, chương trình được xây dựng như một vòng tròn của cuộc sống – xuyên suốt, bất tận…

Đêm nhạc có sự kết hợp giữa Sir Niels Lan Doky và các nghệ sĩ hàng đầu Việt Nam như NSND Thanh Lam, ca sĩ Hà Trần, nghệ sĩ saxophone Quyền Thiện Đắc, và một số nghệ sĩ khác

Có thể trong tương lai, con người sẽ phát minh ra những liệu pháp điều trị tâm lý dựa trên các thuật toán thần kinh phức tạp, nhưng âm nhạc và các loại hình nghệ thuật di sản, nguồn cội vẫn sẽ có vị trí nhất định, bởi chúng là cầu nối duy nhất có thể chạm đến những tầng sâu thẳm của chính bản thân mỗi người, vốn đã được định hình qua hàng thế kỷ tiến hóa của nhân loại mà không một trí tuệ nhân tạo hay máy móc nào có thể thay thế được.

Thuỳ Anh