Dù không quá gây ngạc nhiên vì đã có mối gắn kết lâu đời với NASA, nhưng ngay trong năm 2026, Omega vẫn tạo nên cú hít lịch sử khi xuất hiện trong sứ mệnh NASA Artemis II.

Ngày 1 tháng 4 năm 2026, bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã đeo trên tay những chiếc Omega Speedmaster X-33 trước khi bước vào khoang Orion. Đây là lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, con người lại hướng về Mặt Trăng. Và trên cổ tay họ không phải là chiếc Speedmaster Moonwatch quen thuộc, mà là một chiếc chronograph quartz vỏ titanium do Omega chế tác riêng cho những nhà du hành ngoài bầu khí quyển.

Speedmaster X-33 – chiếc đồng hồ NASA đang dùng hôm nay

OMEGA Speedmaster X-33, Ref. PIC.3990.50.006 trước đây thuộc sở hữu của nhà du hành vũ trụ người Nga Sergei Zalyotin, người đã đeo nó trong các nhiệm vụ cho cả Mir và Trạm vũ trụ Quốc tế. Giá trị ước tính 10.000 – 20.000 USD.

Tất nhiên, mối quan hệ Speedmaster với NASA còn sâu đậm hơn thế. Phiên bản ban đầu của cỗ máy thời gian đã được Quy trình kiểm tra trình độ của NASA lựa chọn để đồng hành cùng các phi hành gia trong nhiệm vụ đầu tiên lên mặt trăng vào năm 1965. Điều tiếp tục minh chứng cho độ thành công của đồng hồ chính là phiên bản mới của nó được sử dụng Chương trình Vũ trụ cho đến năm 1995. Và sự kiện gần đây đánh dấu lần đầu tiên X-33 được các phi hành gia đeo trong một nhiệm vụ không gian có người lái kể từ năm 2011.

OMEGA Speedmaster X-33 của Sergei Zalyotin đi kèm với hộp đựng, hộp trưng bày, thẻ treo, hướng dẫn vận hành, thẻ bảo hành quốc tế và ảnh chụp vũ trụ của phi hành gia trong đó có bức anh đang đeo X-33.

Trên thực tế, đây không phải là lần đầu tiên các phi hành gia đeo X-33. Về bản chất, chiếc đồng hồ được chế tạo đặc biệt để đáp ứng các nhu cầu của họ. Chính thức ra mắt với tên gọi Speedmaster Professional X-33 “Mars Watch” năm 1998, X-33 là một mẫu đồng hồ chronograph quartz bằng titanium, kết hợp kim analog truyền thống với màn hình LCD kỹ thuật số, được phát triển với sự hợp tác chặt chẽ cùng Tướng Tom Stafford, một cựu phi hành gia NASA Apollo X, người mà trùng hợp thay, cũng là thành viên của hội đồng quản trị Omega.

Vì sao X-33 quan trọng với Artemis

Artemis II là sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA hướng tới Mặt Trăng kể từ Apollo 17 năm 1972. Phi hành đoàn gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen đã phóng từ Kennedy Space Center lúc 6:35 chiều EDT ngày 1 tháng 4 năm 2026. Họ bay theo quỹ đạo free-return, vòng quanh Mặt Trăng và trở về trong chưa đầy mười ngày.

Danh mục thiết bị họ mang theo kể câu chuyện về sự thay đổi của các chuyến bay vũ trụ: iPhone bên cạnh máy đo bức xạ, dao cứu hộ Benchmade bên cạnh trạm laser truyền 4K từ khoảng cách 240.000 dặm. Và trên cổ tay họ là một chiếc đồng hồ quartz titanium với màn hình LCD thay cho chronograph cơ học lên dây tay từng định nghĩa một kỷ nguyên khám phá.

Mỗi thiết bị đều phải chứng minh giá trị để có mặt trong danh mục. X-33 đã làm được điều đó: Nhanh, dễ đọc, nhẹ, và không phụ thuộc vào bất kỳ hệ thống nào khác. Dòng chảy này nối trực tiếp về Speedmaster Professional từng bay cùng NASA trong Gemini. Công cụ đã thay đổi, nhưng mục đích thì không. Và khi chiếc đồng hồ này xuất hiện trên cổ tay phi hành đoàn của sứ mệnh Mặt Trăng có người lái đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, đó chính là chiếc Omega được chế tác riêng cho những con người đang đeo nó.

Ngoài ra, phần nhiều sự hấp dẫn của X-33 đối với các nhà sưu tập đến từ thực tế là nó được thiết kế như một công cụ chuyên dụng. Đây không phải là Moonwatch mà công chúng thường hình dung. Nó là chiếc đồng hồ NASA đang dùng hôm nay – một công cụ hiện đại, phản ánh cách chúng ta chinh phục không gian trong thế kỷ 21. Để đảm bảo đồng hồ có thể thực hiện theo các tiêu chuẩn như vậy, Omega đã kêu gọi các chuyên gia dày dặn kinh nghiệm như Chỉ huy Tom Stafford, các nhân vật đáng chú ý từ các phi đội như Blue Angels và Thunderbirds để cung cấp đầu vào chu đáo.

Với sự hỗ trợ của họ, một loạt nguyên mẫu của X-33 đã được tạo ra trong suốt ba năm và được các nhà du hành vũ trụ Nga như Victor Afansiev và phi hành gia NASA Richard Linnehan thử nghiệm. Nỗ lực của nhóm này để phát triển X-33 khiến chiếc đồng hồ trở nên thú vị hơn, trong đó nó là sản phẩm của những bộ óc sáng giá nhất trong kỹ thuật hàng không, chế tạo đồng hồ và du hành vũ trụ. Khi làm việc trên X-33, một loạt chi tiết đã được tích hợp vào các nguyên mẫu để tạo nên chiếc đồng hồ cuối cùng đảm bảo chức năng tối đa và dễ sử dụng khi điều khiển máy bay – hoặc thậm chí làm việc trên Trạm vũ trụ quốc tế.

Đầu tiên, Omega đảm bảo được tích hợp báo thức 80 decibel, bởi vì một báo thức decibel tiêu chuẩn có thể không được nghe thấy khi nằm bên trong tàu con thoi. Ngoài ra, một hệ thống núm vặn tiên tiến đã được triển khai để chỉ cần được đẩy là có thể vận hành các chức năng của X-33 khi đeo găng tay lớn, cùng với màn hình kỹ thuật số được chiếu sáng rực rỡ cho phép các phi hành gia theo dõi thời gian đã trôi qua kể từ khi bắt đầu một nhiệm vụ (tối đa 999 ngày) và thực hiện một số tính toán nếu cần.

Và cũng như Moonwatch từng làm nên lịch sử, X-33 đang viết tiếp câu chuyện ấy, theo cách của riêng mình. Tất cả những điều này đã cho thấy rằng đây không chỉ đơn giản là một chiếc Omega được sản xuất tốt, mà là một chiếc đồng hồ chuyên dụng đích thực, một trợ thủ luôn sẵn sàng đón nhận những điều kiện khắc nghiệt nhất. Vì lý do này, X-33 vẫn được các phi hành gia sử dụng cho đến ngày nay.

Từ Moonwatch đến “máy tính nhiệm vụ”

Speedmaster Professional nguyên bản trở thành “Moonwatch” trong chương trình Apollo, đóng vai trò là thiết bị đo thời gian khi hệ thống buồng lái không khả dụng. Chiếc đồng hồ ấy đã trở thành một trong những biểu tượng dễ nhận diện nhất trong lịch sử.

X-33 lại đi theo một hướng hoàn toàn khác. Thay vì trang bị bộ máy cơ, X-33 tích hợp các công cụ kỹ thuật số dành riêng cho nhiệm vụ vào định dạng đồng hồ đeo tay. Nhiều múi giờ, bộ đếm thời gian nhiệm vụ, báo thức, chức năng đếm ngược đều biểu thị trên màn hình LCD bên cạnh kim analog. Mẩu đồng hồ này giống một máy tính bay thu nhỏ trên cổ tay hơn là một mẫu đồng hồ chronograph truyền thống. Sự thay đổi này phản ánh cách NASA nhìn nhận công cụ phi hành đoàn ngày nay.

OMEGA Speedmaster X-33, Ref. PIC.3990.50.006

Nếu Apollo cần một chiếc đồng hồ cơ vì không có lựa chọn nào khác, thì Artemis II có iPhone và các trạm laser truyền video 4K về Trái Đất. X-33 không cần là tuyến phòng thủ cuối cùng mà giữ nhiệm vụ là cách nhanh nhất để kiểm tra thời gian nhiệm vụ mà không làm gián đoạn công việc.

Marstimer – tín hiệu cho tương lai

Omega ngừng sản xuất X-33 Professional nguyên bản năm 2006, rồi hồi sinh dòng này năm 2014 với Skywalker và sau đó là Marstimer. Biến thể Marstimer được phát triển cùng Cơ quan Vũ trụ châu Âu, có khả năng hiển thị thời gian Mặt Trời thực tại bất kỳ vị trí nào trên cả Trái Đất và Sao Hỏa nhờ bộ vi điều khiển mới. Giá bán lẻ khoảng 7.000 USD.

Nghe có vẻ như một tính năng lạ cho đến khi nhìn vào hướng đi của chương trình Artemis: Artemis II là chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng, Artemis III sẽ hạ cánh, và mục tiêu dài hạn là duy trì hoạt động trên Mặt Trăng, tiến tới các sứ mệnh có người lái trên Sao Hỏa. Một chiếc đồng hồ đã sẵn sàng cho cả hai hệ thời gian hành tinh không phải là trò chơi công nghệ, mà là sự chuẩn bị trước của một thương hiệu đã đồng hành cùng ngành hàng không vũ trụ từ thập niên 1960.

Skywalker với bộ vỏ titanium 45mm, vành bezel ceramic đen và màn hình LCD hiện được giao dịch trên thị trường thứ cấp khoảng 4.500 – 5.400 USD. Các mẫu X-33 thế hệ đầu tiên, ra mắt từ cuối thập niên 1990 có giá dao động từ 2.500 – 4.500 USD tùy tình trạng. Những sứ mệnh nổi bật thường khiến nhu cầu thị trường thứ cấp biến động.