Nhà thiết kế Boaz Monos đã tìm thấy một phần tâm hồn mình trong hình bóng Marie Antoinette. Từ sự đồng cảm cá nhân đến niềm say mê thẩm mỹ, Boaz Monos đã tái hiện tinh thần ấy trong chính không gian sống của ông.

Trong lịch sử, có những nhân vật dường như chưa bao giờ thuộc về thời đại của họ. Vương hậu Marie Antoinette của Pháp – một nhân vật vừa được ngưỡng mộ, vừa bị hiểu sai – là một trong số đó. Bị đóng khung trong định kiến về một vương hậu phung phí và xa rời hiện thực, bà từng là đối tượng của những lời đàm tiếu nhiều hơn là sự đồng cảm. Nhưng với nhà thiết kế người Israel Boaz Monos, Marie Antoinette không phải là một biểu tượng lịch sử khép kín, mà là một tâm hồn, nơi ông tìm thấy sự đồng điệu: Một người phụ nữ “bình thường”. Như cách Stefan Zweig từng mô tả, bà rơi vào những tình thế phi thường, nhưng vẫn giữ cho mình lòng nhân hậu và tinh thần thẩm mỹ vượt thời gian.

Boaz Monos đã đọc mọi điều ông có thể đọc về bà từ quyển sách “Marie Antoinette: The Portrait of an Average Woman” của Stefan Zweig. Ông đến thăm Versailles, dừng chân lâu hơn ở Petit Trianon, nhìn ngắm những căn phòng của một vị vương hậu không chỉ với con mắt chiêm ngưỡng, mà với một lòng trắc ẩn đặc biệt. Và có lẽ chính từ đó, một giấc mơ đã bắt đầu nảy mầm – về một không gian sống không phải là sự tái hiện quá khứ, mà là cuộc đối thoại bền bỉ với quá khứ, được ông tô vẽ mỗi ngày bằng ký ức, bằng thẩm mỹ, và bằng tình cảm cá nhân sâu sắc.

Cái đẹp chưa bao giờ là đủ

Căn hộ của Boaz Monos ở ngoại ô TP. Hồ Chí Minh vốn sở hữu diện tích tiêu chuẩn, nhưng chính điều đó lại khiến ông dàn dựng nó như một sân khấu đa diện, nơi mỗi góc nhỏ đều được viết nên bằng một lớp kịch bản riêng. Cùng với kiến trúc sư Hoàng Thân – người bạn đời đồng hành trong hành trình sáng tạo, Boaz Monos biến nơi ở thành một bộ sưu tập sống đầy ắp kỷ niệm, tạo vật, và cảm hứng từ những vùng đất ông từng đi qua.

Không gian sinh hoạt chung, mở rộng từ phòng khách đến bàn ăn, bếp, giống như một buổi dạ tiệc nơi khách ghé thăm là khán giả, nhưng chủ nhân là người dẫn chuyện. Tâm điểm là chiếc sofa phủ vải hoa cổ điển màu lam trầm, làm nền cho cả một thế giới vật thể: từ cặp tiêu bản vẹt kiêu kỳ đến chiếc ghế bành mang hình lồng chim, chúng không đơn thuần là đồ trang trí, mà là những nhân vật phụ trong một bản giao hưởng thị giác. Ở nơi ấy, Boaz Monos bắt đầu mỗi ngày với cà phê sáng, trong ánh sáng đổ nghiêng như những bức tranh sơn dầu Pháp thế kỷ 18.

“Boaz Monos chọn chủ nghĩa tối đa như là phong cách sống, không phải để thỏa mãn ham muốn tích trữ ngẫu nhiên, mà là một hình thức kể chuyện bằng vật thể”

Boaz Monos chọn chủ nghĩa tối đa như là phong cách sống, không phải để thỏa mãn ham muốn tích trữ ngẫu nhiên, mà là một hình thức kể chuyện bằng vật thể. Ông để các bức tường lên tiếng, để trần nhà và lối đi thì thầm điều gì đó, để cho từng khoảng trống được phủ đầy bằng biểu cảm thị giác. Ngay cả những góc khuất của thư phòng ẩn sau vòm cửa, hay phòng ngủ của khách mang âm hưởng văn hóa Việt, đều mang tính bất ngờ, khơi gợi cảm giác như đang khám phá một cung điện tí hon, nơi ta luôn có lý do để tự hỏi: Liệu còn điều gì đang chờ đợi mình phía sau cánh cửa kế tiếp?

Nơi Marie Antoinette chưa bao giờ rời đi

Giữa những khu vực chuyển tiếp, Boaz Monos lựa chọn tiết chế trang trí để tạo nên những khoảng nghỉ thị giác nhẹ nhàng, thay vào đó là giấy dán tường cổ điển, đèn chùm ánh sáng dịu nhẹ và những bức tranh treo dọc bức tường. Khi đó, tất cả cùng nhau thiết lập một bầu không khí thống nhất, đồng thời dẫn dắt người khách chậm rãi tiến sâu vào những khoảng riêng tư.

Không nơi nào khác trong nhà thể hiện rõ tình yêu của Boaz Monos đối với Marie Antoinette như ở phòng ngủ. Bao quanh chiếc giường có canopy mang tinh thần hoàng gia là những bức tượng, phù điêu, tranh ảnh về vương hậu nước Pháp, từ các phiên bản thu nhỏ đầy tính nghệ thuật cho đến những tạo hình gần như huyễn mộng. Không có giới hạn giữa nghệ thuật và đời sống, cũng không có khái niệm “đủ” trong thẩm mỹ của ông. “Cái đẹp không bao giờ là đủ”, ông nói. Và thật vậy, với Boaz Monos, việc sống giữa những điều mình yêu quý không phải là xa hoa, mà là một nhu cầu căn bản tựa như việc hít thở.

Điều thú vị là, dù yêu thích vẻ đẹp cầu kỳ và phong nhiêu, Boaz Monos vẫn giữ khoảng trống vừa đủ cho ánh sáng. Các cửa sổ không bị che bởi rèm nặng mà thay bằng vải sheer nhẹ, ánh sáng xuyên qua, rọi lên tượng, lên giấy, lên từng nếp gấp của chiếc áo bằng thạch cao trắng muốt của Marie Antoinette, được đặt trang trọng trên chiếc tủ console mà ông dày công mua về từ Israel.

“Với Boaz Monos, việc sống giữa những điều mình yêu quý không phải là xa hoa, mà là một nhu cầu căn bản tựa như việc hít thở”

Marie Antoinette từng bị đẩy ra khỏi chính thời đại của mình, nhưng trong căn hộ của Boaz Monos, bà dường như được mời trở lại dưới bóng hình của một người phụ nữ đầy cảm xúc, sở hữu tâm hồn phóng khoáng, thẩm mỹ dịu dàng nhưng vô cùng mạnh mẽ. Boaz Monos không tái hiện Versailles, cũng không sống trong quá khứ, nhưng ông dựng nên một thế giới mà tinh thần Rococo được thấm nhuần bằng sự đam mê và cá nhân hóa.

Căn nhà của ông là minh chứng rằng những nhân vật lịch sử không chỉ tồn tại trên trang sách, mà có thể sống lại, không phải bằng hoài niệm, mà bằng sự tiếp nối. Và vì lẽ đó, căn nhà ấy – như chính ông – không bao giờ thôi được bồi đắp, bởi vì… Marie Antoinette.

Bài: Tanya Ngo