Bên cạnh trà và rượu mạnh, việc thưởng thức rượu vang trên bàn tiệc ngày Xuân đang dần được nhiều gia đình ưa chuộng. Do đó, chọn rượu phù hợp cho những ngày đầu năm không chỉ để đổi vị mà còn giúp nâng tầm trải nghiệm ẩm thực chỉn chu hơn.

Tết bắt đầu từ khoảnh khắc cả nhà ngồi lại, rót cho nhau ly rượu đầu năm và cùng nhau trò chuyện vui vẻ. Ly rượu trong khoảnh khắc ấy tựa như một lời chúc cho những điều tốt lành, là niềm tin vào một năm hanh thông, đủ đầy.

Vài năm trở lại đây, trên bàn tiệc ngày Xuân, bên cạnh những chai rượu mạnh truyền thống, ngày càng xuất hiện nhiều hơn những chai vang được chọn lựa kỹ lưỡng. Không ồn ào, không phô trương, rượu vang mang đến một sắc thái nhẹ nhàng và tinh tế hơn, như một cách để Tết chạm vào nhịp sống hiện đại mà vẫn giữ nguyên tinh thần sum vầy. Việc thưởng thức rượu vang trong những ngày đầu năm vì thế cũng dần trở thành một lựa chọn có chủ ý, không chỉ để đổi vị mà còn để nâng tầm trải nghiệm ẩm thực.

Nhưng chọn rượu vang cho Tết không đơn giản là nhìn vào nhãn chai bắt mắt hay mức giá cao. Nghệ thuật thưởng thức rượu vang bắt đầu từ sự thấu hiểu. Hiểu khẩu vị của gia đình, hiểu cấu trúc món ăn trên mâm cỗ và hiểu cả bầu không khí muốn tạo nên trong buổi tiệc đầu Xuân. 

Xem thêm: Tết Nguyên Đán an lành: Mẹo chăm sóc sức khỏe thân – trí để vui Xuân trọn vẹn

Hiểu về rượu vang trong bối cảnh ẩm thực ngày Tết

Mâm cỗ Tết Việt chưa bao giờ là một bữa ăn giản đơn. Đó là sự kết tinh của ký ức, của tập quán vùng miền và của cả những ngày giáp Tết tất bật chuẩn bị công phu. Từ nồi thịt kho tàu sóng sánh nước màu, khoanh giò chả cắt dày tay, chiếc bánh chưng bánh tét đậm mùi nếp mới cho đến đĩa nem rán giòn rụm, mọi món ăn đều có chung một đặc điểm là đậm vị, giàu đạm và được nêm nếm khá mạnh tay.

Không dừng lại ở đó, mâm cỗ còn hiện diện những sắc vị đối lập như dưa hành và củ kiệu chua thanh, chút cay nhẹ của tiêu hoặc ớt, đôi khi thêm vị ngọt đậm của nước kho, nước chấm. Đây là một cấu trúc ẩm thực phức hợp gồm nhiều chất béo, gia vị, và thường kéo dài suốt nhiều giờ đồng hồ khi câu chuyện cứ tiếp nối từ trưa sang chiều, từ chiều sang tối.

Chính vì vậy, khi nói đến việc thưởng thức rượu trong bối cảnh ẩm thực ngày Tết, lựa chọn không thể mang tính cảm tính. Rượu vang cần có cấu trúc đủ vững để “đỡ” được độ đậm của thịt kho hay bánh chưng – nghĩa là tannin và thân rượu phải đủ hiện diện để không bị món ăn lấn át. Đồng thời, độ acid phải đủ cân bằng để làm sạch vị giác sau mỗi miếng béo, giúp người dùng không bị ngấy khi bữa tiệc kéo dài.

Quan trọng hơn cả, rượu vang dùng trong dịp Tết không nên quá nặng nề. Một chai vang có nồng độ cồn quá cao hoặc cấu trúc quá dày có thể tạo ấn tượng mạnh lúc ban đầu, nhưng lại dễ gây mệt khi thưởng thức lâu. Tết là câu chuyện của sự chậm rãi và sum vầy, vì thế, rượu vang lý tưởng cho bàn tiệc Xuân cần đủ chiều sâu để đồng hành cùng món ăn, nhưng cũng đủ thanh thoát để nâng đỡ cuộc trò chuyện xuyên suốt ngày đoàn viên.

Bản hòa âm tinh tế cho hương vị ngày Xuân

Nếu mâm cỗ Tết là trung tâm của câu chuyện đoàn viên, thì rượu vang chính là nhịp điệu nâng đỡ toàn bộ trải nghiệm ấy. Chọn vang cho ngày Xuân vì thế không chỉ để “uống cho có”, mà để từng món ăn được tôn vinh đúng cách, từng khoảnh khắc nâng ly có thêm chiều sâu. 

Trong không khí đầu năm, vang đỏ thường là lựa chọn mang tính biểu tượng. Sắc đỏ sóng sánh trong ly gợi liên tưởng đến thịnh vượng và may mắn, nhưng điều giữ vang đỏ ở vị trí trung tâm bàn tiệc lại nằm ở cấu trúc của nó.

Những giống nho như Cabernet Sauvignon sở hữu tannin rõ ràng và thân rượu vững vàng, đủ “sức nặng” để song hành cùng thịt kho tàu, heo quay hay bò nướng. Khi tannin gặp protein trong thịt, cảm giác khô được làm dịu, vị rượu trở nên tròn trịa hơn. Mềm mại hơn một chút, Merlot mang đến sự dễ tiếp cận, phù hợp với bàn tiệc nhiều thế hệ, nơi gu thưởng thức cần sự hài hòa. Còn Shiraz với sắc thái gia vị đặc trưng lại tìm thấy sự đồng điệu tự nhiên khi đi cùng nem rán hay các món nướng đậm đà.

Giữa một bàn tiệc nhiều đạm và chất béo, vang trắng xuất hiện như một khoảng lặng cần thiết. Acid tự nhiên trong rượu giúp làm sạch vị giác, trả lại cảm giác tươi mới sau mỗi miếng ăn béo ngậy. Chardonnay với cấu trúc tròn đầy, đôi khi phảng phất chút béo nhẹ từ gỗ sồi, kết hợp tinh tế cùng hải sản hấp hoặc món có độ béo vừa phải. Nếu cần sự sắc nét và tươi mát hơn, Sauvignon Blanc với độ acid cao và hương thảo mộc sống động sẽ hài hòa cùng gỏi ngó sen hay các món ăn kèm dưa hành, củ kiệu. Trong khi đó, Riesling ở phong cách hơi ngọt nhẹ lại có khả năng làm dịu vị cay, cân bằng những món nhiều gia vị mà không tạo cảm giác nặng nề.

Với những khoảnh khắc khai xuân, vang sủi mang đến một năng lượng khác hẳn. Âm thanh bật nút chai và những bọt khí li ti trong ly như mở ra một khởi đầu đầy hứng khởi. Những dòng như Champagne hay Prosecco không chỉ phù hợp để nâng ly giao thừa mà còn đóng vai trò aperitif (phục vụ trước các món chính) trước bữa tiệc. Bọt khí tự nhiên giúp cắt chất béo hiệu quả, khiến các món chiên giòn hay hải sản trở nên bắt vị hơn.

Khi bữa tiệc dần khép lại, khay bánh mứt và hạt khô được bày ra, một ly vang ngọt có thể thay thế tách trà quen thuộc. Vị ngọt dịu và cấu trúc cô đọng giúp kéo dài cuộc trò chuyện trong nhịp điệu chậm rãi, ấm áp – một cái kết nhẹ nhàng nhưng tinh tế cho hành trình hương vị.

Sau cùng, thưởng thức rượu vang trong ngày Tết không nằm ở việc chọn một chai nổi tiếng hay đắt giá, mà ở sự hiểu biết về nguyên tắc kết hợp. Món đậm vị cần vang đủ cấu trúc để không bị lấn át, món béo cần acid tốt để cân bằng, món cay hay chua nhẹ sẽ hài hòa hơn với chút vị ngọt tinh tế và những món nhiều gia vị nên tránh vang quá tannin để không làm tăng cảm giác khô gắt. Khi những nguyên tắc ấy được thấu hiểu, rượu vang không còn là yếu tố phụ trợ mà trở thành một phần của nghệ thuật bàn tiệc, nơi truyền thống và tinh tế hiện đại gặp nhau trong từng khoảnh khắc nâng ly đầu năm.

Tết luôn là sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Và trong sự giao thoa ấy, việc thưởng thức rượu vang trở thành một biểu hiện tinh tế của gu thẩm mỹ. Không cần phô trương, không cần cầu kỳ mà chỉ cần một lựa chọn phù hợp. Lựa chọn đủ cân bằng để tôn món ăn, đủ thanh nhã để kéo dài cuộc trò chuyện là đã có thể biến bữa tiệc đầu năm thành một trải nghiệm sum vầy trọn vẹn.

Xem thêm

Hành trình thưởng thức rượu vang: Nghi thức xã hội và nghệ thuật khám phá – kết nối

Du Xuân qua vị giác: Đón Tết Nguyên Đán trọn vẹn cùng những trải nghiệm ẩm thực tinh hoa

—

Bài viết: Ánh Nguyên
Nguồn tham khảo: Wine Folly, Old World Wine