Sea Expandary – Giấc mơ “bình dân hoá” du thuyền của tỷ phú Richard Liu
Chi một khoản tiền chỉ ngang ngửa chiếc ô tô bình dân để sở hữu một chiếc du thuyền nghe có vẻ như là một điều quá viển vông. Thế nhưng, đó chính là tham vọng mà tỷ phú Richard Liu theo đuổi với mức đầu tư gần 700 triệu USD vào Sea Expandary, đặt ra câu hỏi liệu 14.000 USD cho một chiếc du thuyền có thực sự khả thi hay chỉ là một chiêu trò truyền thông?
Thị trường du thuyền Trung Quốc có thể đang bước vào giai đoạn chuyển biến mới khi các doanh nghiệp tìm cách kết hợp năng lực sản xuất với tham vọng đưa thú vui xa xỉ này đến gần hơn với nhiều nhóm khách hàng.
Trong bối cảnh đó, Sea Expandary trở thành một tham vọng được tỷ phú thương mại điện tử và cựu Giám đốc điều hành JD.com Richard Liu theo đuổi bằng vốn đầu tư cá nhân gần 700 triệu USD. Tổng quy mô dự án ước tính khoảng 723 triệu USD, tương đương 5 tỷ nhân dân tệ, dành cho nghiên cứu, phát triển, sản xuất, kinh doanh, vận hành và dịch vụ hậu mãi tại tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.
Song song với kế hoạch kinh doanh, Sea Expandary đã ký thỏa thuận hợp tác với nhiều cơ quan quản lý địa phương, bao gồm chính quyền thành phố Chu Hải, Cục Phát triển Hàng hải Thâm Quyến và Cơ quan Quản lý Tiền Hải. Những thỏa thuận này cho thấy dự án cũng nhận được sự hậu thuẫn từ phía nhà nước trong nỗ lực phát triển một cụm sản xuất hàng hải thế hệ mới. Hơn nữa, bước đi này cũng hoàn toàn ăn khớp với định hướng phát triển công nghiệp chung tại Quảng Đông khi các cơ quan quản lý đang ra sức mở rộng các chuyến du lịch biển tổ chức các hoạt động trải nghiệm du thuyền và gia tăng số lượng du thuyền toàn tỉnh lên hơn 4.000 chiếc để tạo đà tăng trưởng cho kinh tế biển.
Xem thêm:
Vietyacht – Hành trình tiên phong trong ngành du thuyền Việt
Định nghĩa lại du thuyền hay “đánh tráo khái niệm”?
Tâm điểm của những tranh cãi xoay quanh sự mơ hồ trong cách Liu định nghĩa về từ “yacht”. Theo cách hiểu truyền thống, “yacht” vốn dành để chỉ những chiếc tàu dài hơn 40 ft có kỹ thuật đóng tàu thiết kế riêng, nội thất sang trọng cùng hệ thống hàng hải đắt đỏ. Trong khi đó, mức giá 14,000 USD thực chất chỉ ngang ngửa giá tiền của thuyền đánh cá cỡ nhỏ hoặc những chiếc du thuyền cũ, và hoàn toàn chênh lệch với quy chuẩn thiết kế hàng hải cao cấp.
Điều này đặt ra nghi vấn liệu Sea Expandary đang tạo ra bước ngoặt thực sự cho ngành du thuyền hay chỉ đơn giản là “gắn mác” xa xỉ để đưa những chiếc thuyền bình dân ra thị trường.
Theo đó, Richard Liu từng so sánh tham vọng này với giai đoạn sơ khởi của ngành công nghiệp ô tô. Ông cho rằng những chiếc yacht không nhất thiết phải là đặc quyền của giới tinh hoa mà hoàn toàn có thể bước vào đời sống của các gia đình trung lưu, hướng đến một thị trường tiêu dùng đại chúng hơn. Với mức giá 14,000 USD, chiếc du thuyền này rẻ hơn 2/3 so với chi phí mua một chiếc ô tô mới trung bình tại Mỹ rơi vào khoảng 49,191 USD. Và nếu thành hiện thực, mô hình này sẽ đưa một phân khúc nằm ngoài tầm với của số đông đến gần hơn với mức giá của một chiếc ô tô phổ thông ở phân khúc đầu vào.
Xem thêm:
Thị trường thuê du thuyền châu Á: Chiến lược khai thác giá trị dài hạn
Giới hạn nào đằng sau mức giá khó tin của Sea Expandary?
Ngành du thuyền là một trong những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn nhất trong hệ sinh thái xa xỉ. Những yêu cầu khắt khe về kỹ thuật chế tác, vật liệu cho đến quy định an toàn pháp lý đã tạo nên rào cản lớn, khiến giá thành sản phẩm gần như không thể hạ xuống thấp. Ngay cả tại Trung Quốc, tuy đứng đầu thế giới về đóng tàu, song quy mô sản xuất du thuyền tại đây vẫn còn khá khiêm tốn. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu du thuyền của quốc gia này đạt khoảng 600 triệu USD, thấp hơn rất nhiều so với thị trường châu Âu với những cái tên dẫn đầu như Ý, Hà Lan và Đức.
Riêng Ý chiếm hơn 50% sản lượng du thuyền toàn cầu, với những tên tuổi như Ferretti Group và Sanlorenzo hoạt động trong phân khúc giá hoàn toàn khác biệt. Trong khi đó, đội ngũ du thuyền tại Trung Quốc đã tăng gần gấp đôi trong những năm gần đây, từ khoảng 4.500 chiếc lên gần 10.000 chiếc, nhờ sự gia tăng tài sản và tầng lớp trung lưu tại các đô thị. Trong bức tranh ấy, chiến lược giá của Liu trông giống một sự mâu thuẫn lớn về mặt cấu trúc sản xuất hơn là một bước tiến nhỏ.
Theo Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc, số tàu đăng ký mới chiếm hơn một nửa mức tăng của tổng đội tàu quốc gia trong 3 năm qua. Điều này cho thấy nhu cầu trong nước đang tăng tốc, dù quy mô xuất khẩu du thuyền của Trung Quốc vẫn còn khá hạn chế.
Hơn nữa, đặt mức giá này bên cạnh giá ô tô sẽ thấy rõ sự bất hợp lý về mặt quy mô. Mức 15,000 USD không chỉ thấp hơn một chiếc xe bình dân ở đa số các nước phát triển mà còn tương đương giá một chiếc xe cũ hay xe cỡ nhỏ. Trong khi đó, với ngành du thuyền hạng sang, ngay cả những chiếc thuyền cỡ nhỏ nhất cũng đã có giá hơn 500,000 USD.
Xem thêm:
Daniele Lucà và chiến lược đưa Sanlorenzo dẫn đầu ngành du thuyền hạng sang
Những câu hỏi chưa có lời giải về mô hình kinh doanh
Lý do khiến sự hoài nghi về tham vọng “bình dân hoá” du thuyền của Richard Liu ngày một lớn dần là bởi đến nay ông vẫn chưa đưa ra bất kỳ lời giải thích nào về việc Sea Expandary sẽ làm thế nào để kéo chi phí sản xuất xuống mức thấp kỷ lục đến vậy, cũng như không hề làm rõ những tính năng, nguyên vật liệu hay tiêu chuẩn hoạt động của những chiếc du thuyền này.
Thay vào đó, toàn bộ câu chuyện chỉ xoay quanh quy mô dự án, các con số đầu tư cùng những lời hứa hẹn về việc đưa sản phẩm đến gần hơn với số đông. Đây là kịch bản rất quen thuộc ở các thương hiệu công nghệ lớn, khi những con số định giá luôn được “thổi phồng” trước khi sản phẩm thực tế được xác minh.
Theo các nguồn tin địa phương, Sea Expandary đang hướng tới việc nắm trọn toàn bộ chuỗi cung ứng, từ trung tâm nghiên cứu phát triển, xưởng chế tạo, cơ sở bảo dưỡng lưu kho cho đến hạ tầng bến thuyền trên toàn khu vực Greater Bay Area, bao gồm các dự án đã lập kế hoạch ở Thâm Quyến và Chu Hải.
Sự việc càng trở nên mâu thuẫn hơn khi nhìn vào khối tài sản của Liu. Trong đó, chiếc siêu du thuyền dài 130m của ông có giá trị ước tính khoảng 450 triệu USD cùng khoản tiền bảo trì mỗi năm lên tới hàng chục triệu USD, nằm ở một góc độ hoàn toàn trái ngược với dòng yacht phổ thông mà ông đang cố gắng quảng bá. Sự trái ngược này khiến người ta phải đặt câu hỏi về mục đích thực sự của Sea Expandary, rằng đây là một kế hoạch phát triển thị trường nghiêm túc hay chỉ là một câu chuyện vẽ ra nhằm tạo dựng tiếng vang cho doanh nghiệp.
Xem thêm:
Top siêu du thuyền đáng khao khát nhất 2026 (P1)
Top siêu du thuyền đáng khao khát nhất 2026 (P2)
Sea Expandary có thực sự làm thay đổi cuộc chơi?
Mong muốn bình dân hóa du thuyền hạng sang cho thấy việc đưa những ngành công nghiệp đắt đỏ trở thành thị trường tiêu dùng rộng lớn đang trở thành một xu hướng đáng kể trong giới tỷ phú, từ đó phá vỡ những chuẩn mực cũ kỹ về sự xa hoa. Một số nhà phê bình thậm chí đặt nghi vấn về động cơ chính trị đằng sau kế hoạch của Liu, nhất là khi chính phủ Trung Quốc ngày càng siết chặt kiểm soát các hình thức khoe khoang tài sản.
Dẫu vậy, Sea Expandary được cho là đã nhận đơn đặt hàng cho 5 siêu du thuyền hai thân dài 72m từ các khách hàng quốc tế. Điều đó cho thấy tệp khách hàng siêu giàu vẫn là trụ cột nâng đỡ doanh thu khởi đầu của doanh nghiệp, dù hãng đang quảng bá tham vọng đưa du thuyền đến với thị trường đại chúng.
Cho đến nay, Sea Expandary đã chứng minh được rằng ngay cả những mặt hàng đắt đỏ nhất cũng có thể đưa vào dây chuyền sản xuất đại chúng, song hiệu quả thực sự của mô hình sản xuất này vẫn là dấu hỏi lớn chưa có lời giải đáp rõ ràng.
___
