LUXUO hỏi ý các nhà sưu tầm đồng hồ để đưa ra lời khuyên: Bí quyết nào để bắt đầu chơi đồng hồ Vintage

Có một câu hỏi luôn xuất hiện khi bước vào thế giới đồng hồ vintage: từ thời điểm nào một chiếc đồng hồ cũ bắt đầu trở thành món đồ đáng sưu tầm? Không có câu trả lời tuyệt đối. Với một số người, ranh giới nằm ở thập niên 1980, trước khi thiết kế máy tính hỗ trợ dần thay đổi quy trình chế tác.

Với những người khác, vintage là thời điểm một thiết kế được thế hệ sau đón nhận, vượt ra khỏi bối cảnh đã khai sinh ra nó. Có lẽ chính sự mơ hồ ấy tạo nên sức hấp dẫn của đồng hồ cổ: thời gian không đơn thuần làm chúng cũ đi, mà còn thay đổi cách chúng ta nhìn nhận giá trị của chúng.

Ảnh: LA times

Với người mới bắt đầu, lời khuyên quan trọng nhất không phải là mua chiếc đồng hồ đắt nhất hay hiếm nhất, mà là hiểu món đồ mình muốn sở hữu. Một chiếc đồng hồ có thể trông hoàn hảo trong ảnh nhưng lại mang đến cảm giác hoàn toàn khác trên cổ tay. Kích thước, tỷ lệ, trọng lượng và mục đích sử dụng đều đáng được cân nhắc. Những mẫu Cartier thanh lịch có thể phù hợp với một buổi tối trang trọng, trong khi một số mẫu Rolex hay Omega cổ thích hợp hơn cho nhu cầu sử dụng thường ngày. Tuy nhiên, đồng hồ vintage đòi hỏi sự chăm sóc riêng, đặc biệt trước độ ẩm và những điều kiện có thể ảnh hưởng đến bộ máy đã vận hành qua nhiều thập niên.

Lựa chọn nơi mua cũng là một phần của nghệ thuật sưu tầm. Các cửa hàng chuyên đồng hồ cổ thường có mức giá cao hơn so với những phiên đấu giá, đổi lại là cơ hội trực tiếp kiểm tra tình trạng, nguồn gốc và lịch sử bảo dưỡng. Những nhà đấu giá uy tín có thể mở ra cánh cửa đến các mẫu hiếm, nhưng thị trường trực tuyến đòi hỏi người mua thận trọng hơn bao giờ hết. Hình ảnh đẹp, lời giới thiệu hấp dẫn hay hộp giấy đầy đủ không đủ để bảo đảm tính xác thực.

Điều đáng tìm kiếm trước tiên là một người bán đáng tin cậy, có khả năng giải thích rõ ràng về chiếc đồng hồ và sẵn sàng cho phép kiểm định độc lập.

Ở thị trường này, những chi tiết nhỏ thường quyết định giá trị lớn. Mặt số cần được xem xét kỹ để nhận biết dấu vết sơn lại hoặc phục chế; vỏ đồng hồ có thể tiết lộ mức độ sử dụng qua những vết xước và đường nét đã bị đánh bóng. Bộ máy bên trong cũng cần được kiểm tra bởi người có chuyên môn, trong khi hồ sơ lưu trữ của thương hiệu có thể giúp xác nhận cấu hình nguyên bản. Tình trạng tốt không nhất thiết đồng nghĩa với vẻ ngoài không tì vết. Một chiếc đồng hồ đã trải qua hàng chục năm nhưng vẫn giữ được những chi tiết ban đầu đôi khi đáng giá hơn món đồ được làm mới quá mức. Hộp và giấy tờ nguyên bản là những yếu tố cộng thêm, song không nên trở thành điều kiện tiên quyết khi lựa chọn.

Trong giới sưu tầm, có một nguyên tắc được nhắc đến nhiều hơn cả: tình trạng nguyên bản có thể quan trọng hơn độ hiếm. Một chiếc đồng hồ sản xuất với số lượng lớn nhưng còn nguyên mặt số, kim và các chi tiết ban đầu có thể hấp dẫn hơn một mẫu hiếm đã bị thay thế nhiều bộ phận. Nguồn gốc sở hữu cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn câu chuyện định giá. Chiếc Rolex Daytona từng thuộc về Paul Newman đạt mức 17,8 triệu USD tại phiên đấu giá năm 2017 – một minh chứng cho sức mạnh của provenance, tức lịch sử sở hữu được xác thực. Khi câu chuyện phía sau một món đồ trở thành một phần của di sản, giá trị của nó có thể vượt xa chức năng xem giờ.

Thị hiếu hiện nay trải rộng từ những biểu tượng quen thuộc đến các nhà chế tác độc lập có dấu ấn riêng. F.P. Journe, Daniel Roth và Roger Dubuis đang thu hút sự quan tâm của giới sưu tầm, trong khi Cartier cổ tiếp tục khẳng định vị trí nhờ khả năng tạo hình táo bạo. Những mẫu Patek Philippe phức tạp, đồng hồ lịch vạn niên và World Time với mặt số tráng men vẫn hiện diện ở phân khúc đấu giá cao cấp.

Sự trở lại của Vacheron Constantin 222 cũng cho thấy cách một thiết kế lưu trữ có thể tìm thấy đời sống mới khi được thương hiệu tái giới thiệu. Những chuyển động này đồng thời mở ra cơ hội cho người mua nhìn xa hơn các tên tuổi đang được săn đón, tìm đến những mẫu ít được chú ý nhưng giàu giá trị chế tác.

Điều thú vị nhất của đồng hồ vintage có lẽ nằm ở những lựa chọn không hiển nhiên. Một chiếc Blancpain tourbillon, Ulysse Nardin Freak thế hệ đầu hay A. Lange & Söhne từ thập niên 1990 có thể hấp dẫn bởi kỹ thuật, tỷ lệ và tư duy thiết kế, ngay cả khi chưa trở thành tâm điểm của thị trường. Với người sưu tầm, việc tìm thấy một món đồ phù hợp thường bắt đầu từ sự tò mò hơn là dự đoán giá trị đầu tư. Thị trường có thể thay đổi, những biểu tượng có thể trở nên đắt đỏ, nhưng một thiết kế tốt vẫn giữ được sức sống riêng. Sưu tầm đồng hồ, sau cùng, là cách lưu giữ một phần lịch sử chế tác trên cổ tay – và học cách nhận ra vẻ đẹp mà thời gian đã làm sâu sắc thêm.