Giải đua Công thức 1 đang bước vào kỷ nguyên vàng khi mang về nguồn thu khổng lồ và thu hút sự đầu tư từ những tập đoàn lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, phía sau sự thăng hoa của giải đấu này lại là một dòng chảy lịch sử đầy thăng trầm của sự kế thừa và đổi mới từ các đội đua huyền thoại, mở ra những cuộc đổi ngôi ngoạn mục và những bước tiến đột phá trong tương lai..

Công thức 1 (Formula 1) không chỉ là cuộc đua của những cỗ máy tốc độ, mà còn là bàn cờ chiến lược của những tập đoàn tỷ đô và các quỹ đầu tư mạo hiểm. Sự kết hợp giữa bề dày lịch sử, kỹ thuật thượng thừa và dòng vốn đầu tư toàn cầu đã tạo nên một hệ sinh thái đầy cạnh tranh cho giải đua danh giá bậc nhất thế giới. Từ sự trỗi dậy của các thương hiệu xe sang đến sự xuất hiện đầy tham vọng của dàn tân binh trong kỷ nguyên mới, bức tranh của giải đua luôn chuyển động và không ngừng thách thức các thế lực đương nhiệm.

Tiếp nối phần đầu tiên của cẩm nang Công Thức 1, LUXUO mời độc giả tìm hiểu về hành trình phát triển của các đội đua Công thức 1 để hiểu rõ cục diện giải đấu trong những mùa giải tới.

Xem thêm:

Diện mạo mới của 11 đội đua Công thức 1 mùa giải 2026

Cẩm nang Công thức 1: Lịch sử và chủ quản của 11 đội đua F1 (phần 1)

ALPINE RACING

Xuất phát điểm từ đội Toleman vào năm 1981, đội đua là bệ phóng đầu tiên cho sự nghiệp của tay đua Ayrton Senna trước khi đội được chuyển nhượng cho Benetton vào năm 1986. Dưới sự điều hành của chủ sở hữu mới, đội đã vươn tới đỉnh cao cùng Michael Schumacher với 2 danh hiệu vô địch thế giới vào năm 1994 và 1995. Đặc biệt trong năm 1995 đội đua còn vượt mặt đối thủ Williams để đứng đầu bảng xếp hạng đội đua. Đến năm 2002, Renault tiếp quản và gặt hái thêm nhiều vinh quang với hai lần lên ngôi của Fernando Alonso trong năm 2005 và 2006.

Sau giai đoạn mang tên Lotus từ năm 2012, thương hiệu Pháp tái xuất vào năm 2016 và giữ tên gọi Renault thêm 4 mùa giải. Kể từ năm 2021, đội đua chính thức chính thức khoác lên mình với tên gọi Alpine, cho thấy nỗ lực khẳng định vị thế của hãng xe Pháp trên đường đua tốc độ. Dù phong độ hiện tại chưa giúp đội chạm tay vào cúp vô địch nhưng dàn tay đua gồm Alonso, Esteban Ocon và Pierre Gasly cũng đã mang về 6 lần đứng trên bục vinh quang.

Dù Renault vẫn đang nắm quyền kiểm soát chính, song vào năm 2023 đội đua đã bán 24% cổ phần với giá hơn 200 triệu euro cho quỹ đầu tư Otro Capital (có trụ sở tại Mỹ). Danh sách những người góp vốn tại thời điểm tạo nên sức hút đặc biệt khi quy tụ nhiều gương mặt đình đám như võ sĩ Anthony Joshua hay cầu thủ Trent Alexander Arnold và các vận động viên Patrick Mahomes, Rory McIlroy, cùng những ông chủ CLB Wrexham AFC là Ryan Reynolds và Rob McElhenney.

Sự tham gia của các nhà đầu tư từ nhiều lĩnh vực khác nhau cho thấy xu hướng toàn cầu hóa cũng như sức hút thương mại mãnh liệt của giải đua Công thức 1. Đối với Renault, Alpine không chỉ là cái tên tranh tài trên đường đua mà còn là “mũi nhọn” chiến lược nhằm quảng bá hình ảnh cho dòng xe thể thao cao cấp của tập đoàn.

Xem thêm:

Công thức 1 và “cuộc đua” chinh phục thế hệ khách hàng mới tại Trung Quốc

WILLIAMS

Williams Racing từng là thế lực thống trị làng xe đua thế giới xuyên suốt những năm 1980 và 1990. Sau khi thành lập vào năm 1977 bởi Frank Williams cùng Patrick Head, đội đua này đã nhanh chóng vươn lên vị thế dẫn đầu với bảng thành tích sở hữu 16 danh hiệu vô địch thế giới cùng sự góp mặt của nhiều tay đua kiệt xuất như Alan Jones, Nigel Mansell, Damon Hill và Jacques Villeneuve.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của những tập đoàn khổng lồ ngày càng nhiều tại giải đua Công thức 1, cùng gánh nặng tài chính trong thế kỷ 21 đã khiến đội đua dần đánh mất phong độ. Trước sức ép cạnh tranh quá lớn, gia đình Williams đã lựa chọn một bước đi ngoạn mục vào năm 2020 khi chuyển nhượng toàn bộ đội đua cho quỹ đầu tư Dorilton Capital từ Mỹ, khép lại chặng đường hơn 40 năm quản lý theo mô hình gia đình, đồng thời mang đến nguồn lực tài chính mới và mở ra cơ hội cạnh tranh dài hạn. 

Dưới sự điều hành của chủ tịch Matthew Savage, đội đua đã trải qua quá trình cải tổ toàn diện để chuyển sang mô hình doanh nghiệp hiện đại. Hơn nữa, việc giữ lại danh xưng cũ cho thấy sự trân trọng đối với những giá trị truyền thống của chủ quản mới. Dù hành trình trở lại đỉnh cao còn nhiều thử thách, Williams vẫn đang dần hồi sinh nhờ những bước đi vững chắc với những cải thiện về cả thành tích lẫn kỹ thuật dưới sự dẫn dắt của James Vowles. 

Xem thêm:

Công Thức 1 và các phát minh góp phần thay đổi thế giới

HAAS

Haas hiện là đội đua sở hữu mô hình quản lý đơn giản nhất tại làng đua xe Công thức 1 khi thuộc quyền sở hữu độc nhất của công ty Haas Automation, được điều hành bởi doanh nhân Gene Haas. Bước chân vào giải đấu từ năm 2016, đội đua này nhanh chóng gây chú ý nhờ chiến lược vận hành tối ưu khi tận dụng hạ tầng kỹ thuật và tài nguyên từ đội đua Marussia.

Bên cạnh đó, thay vì tự mình gánh vác mọi quy trình sản xuất, Haas đã lựa chọn bắt tay cùng Ferrari về mặt kỹ thuật để tiết kiệm chi phí. Hướng đi này đã mang lại thành công rực rỡ trong giai đoạn đầu khi đội đua đã giành vị trí thứ 5 chung cuộc vào năm 2018 với đội hình gồm Romain Grosjean và Esteban Gutiérrez dưới sự dẫn dắt của Guenther Steiner. Tuy nhiên, sự hạn hẹp về ngân sách trong bối cảnh cuộc đua công nghệ ngày càng khốc liệt đã khiến đội đua gặp không ít trở ngại trong việc giữ vững phong độ.

Dù giá trị của đội đua đã chạm mốc tỷ đô nhưng con số này vẫn được xem là khiêm tốn trước mặt bằng chung của giải đấu.  Sự góp mặt từ những nhà tài trợ lớn như MoneyGram hay Toyota đã giúp cải thiện đáng kể ngân sách nhưng bài toán về đầu tư công nghệ và tay đua vẫn là thách thức lớn đối với Haas. 

Dù nguồn ngân sách không quá dư dả nhưng Haas vẫn hoạt động bền vững nhờ cách quản lý chi tiêu khôn ngoan cùng sự hỗ trợ từ các đơn vị tài trợ. Sự thành công của đội đua này cho thấy yếu tố tài chính dù quan trọng song vẫn không phải là yếu tố then chốt quyết định tất cả trong giải đua Công thức 1.

Xem thêm:

Smart Luxury: Vì sao Giải đua Công thức 1 là môn thể thao đắt giá nhất thế giới?

AUDI

Sự kiện Audi chính thức gia nhập vào đường đua Công thức 1 gây chấn động cộng đồng đam mê tốc độ vào năm 2026, đồng thời cho thấy khát vọng vươn tầm không ngừng của thương hiệu xe sang đến từ Đức. Thay vì phải mất thời gian xây dựng mọi thứ từ con số không, Audi đã chọn bước đi khôn ngoan khi thâu tóm đội đua Sauber vốn có bề dày lịch sử trong làng đua xe thế giới.

Sauber bắt đầu hành trình từ năm 1993 dưới sự dẫn dắt của Peter Sauber và đã trải qua nhiều thăng trầm cùng các lần thay đổi chủ quản. Năm 2005, Peter Sauber đã chuyển nhượng đội đua cho BMW, và đạt đỉnh cao với chiến thắng của Robert Kubica vào năm 2008. Đến năm 2010, đội đua lại một lần nữa trở lại với tên gọi Sauber và lại tiếp tục rời khỏi đường đua khi thương hiệu Alfa Romeo của Ý trở thành nhà tài trợ chính trong 8 năm sau đó. Với phong độ ổn định trên bảng xếp hạng tại giải đua, đội đua này là nền tảng lý tưởng để Audi bắt đầu mua cổ phần từ năm 2023 và chính thức tiếp quản vào năm 2026.

Với sự hậu thuẫn từ tập đoàn Volkswagen, một trong những đế chế ô tô quyền lực nhất thế giới, Audi sở hữu nguồn tài chính dồi dào cùng kho tàng công nghệ vượt trội. Ngoài ra, mục tiêu của thương hiệu không chỉ dừng lại ở việc góp mặt cho đủ đội hình mà còn đối đầu trực tiếp với các hãng xe danh tiếng như Ferrari hay Mercedes. Hơn nữa, kế hoạch dài hạn của Audi còn đặt trọng tâm vào việc tự phát triển động cơ riêng và dự kiến hoàn tất vào năm 2029 để không phải phụ thuộc vào bất kỳ bên thứ 3 nào và khẳng định vị thế của một nhà sản xuất thực thụ. Bước đi này không chỉ cho thấy ý chí bám trụ lâu dài tại giải đấu mà còn là chiến lược để Audi nâng tầm sức ảnh hưởng trên toàn cầu và tạo nên bước ngoặt quan trọng cho toàn bộ ngành ô tô châu Âu.

Xem thêm:

Audi R26 – Tham vọng cho tương lai Công thức 1 của thương hiệu

World of Hyatt đồng hành Audi Revolut F1 mở ra trải nghiệm lưu trú đẳng cấp trong tinh thần tốc độ

CADILLAC

Cadillac đã chính thức trở thành cái tên mới nhất góp mặt tại đấu trường Công thức 1 từ mùa giải 2026 và sự kiện này cho thấy nỗ lực mở rộng tầm ảnh hưởng của của giới đầu tư Mỹ vào giải đua danh giá bậc nhất thế giới. Với sự hỗ trợ toàn diện của tập đoàn General Motors, đội đua này hứa hẹn sẽ mang đến những đột phá về công nghệ chưa từng thấy cùng tham vọng khẳng định vị thế trên toàn cầu.

Khác với những đội đua “lão luyện” trong trường đua, Cadillac sở hữu điểm tựa vững chắc từ một nền công nghiệp sản xuất khổng lồ từ Mỹ. Việc đặt trụ sở tại trung tâm Silverstone giúp đội đua tận dụng tinh hoa của ngành đua xe thế giới nhưng vẫn giữ các hoạt động quan trọng tại Mỹ nhằm khai thác tối đa nguồn lực trong nước. Trong những bước đi đầu tiên, Cadillac sẽ hợp tác sử dụng động cơ của Ferrari, song mục tiêu cuối cùng của đội vẫn là tự chủ về mặt kỹ thuật với hệ thống động lực riêng từ năm 2029, tương tự như Audi. Động thái này cho thấy tham vọng và quyết tâm khẳng định năng lực của một nhà sản xuất xe hơi hàng đầu.

Hơn nữa, lợi thế lớn nhất của Cadillac còn nằm ở dàn lãnh đạo, tay đua và những chuyên gia có thâm niên trong làng đua xe, đảm bảo đội đua vận hành chuyên nghiệp và trơn tru ngay từ mùa giải mở màn. Việc ưu tiên ký hợp đồng với các tay đua có bề dày thành tích tại những đội vô địch như Valtteri Bottas và Sergio Pérez dưới sự dẫn dắt của Graeme Lowdon – một nhân vật chủ chốt tại Virgin Racing và Marussia trong những năm 2010, đã thể hiện rõ ý đồ cạnh tranh ngôi vị cao nhất của đội đua tân binh. Với sự đầu tư bài bản, Cadillac được kỳ vọng sẽ trở thành thế lực mới dẫn dắt những thay đổi lớn của giải đấu Công thức 1 trong giai đoạn 10 năm tới.

Nhìn lại hành trình của những cái tên huyền thoại, có thể thấy diện mạo của bộ môn thể thao tốc độ Công thức 1 không bao giờ đứng yên. Đó là một dòng chảy liên tục của sự kế thừa khi những giá trị truyền thống từ các đội đua tiền nhiệm dần nhường chỗ cho nguồn lực tài chính mạnh mẽ từ những tập đoàn đa quốc gia và các quỹ đầu tư mạo hiểm. Dù thuộc quyền sở hữu của bất kỳ đơn vị nào, mục tiêu cuối cùng của 11 đội đua vẫn là sự kết hợp giữa kỹ thuật cơ khí đỉnh cao với khát khao chạm tay vào chiếc cúp vô địch.

___

Bài viết: Thuỳ Dương

Nguồn tham khảo: Formula 1, Auto Sport, Planet F1