Fendi viết tiếp di sản sáng tạo với BST Thu-Đông 2026-2027
Fendi viết tiếp câu chuyện di sản với BST Thu-Đông 2026–2027, khi kết nối sáng tạo của Maria Grazia Chiuri cùng tinh thần “Less I More Us”, nghệ thuật ngôn ngữ của Mirella Bentivoglio và tinh thần tự chủ cảm xúc từ SAGG Napoli. Màn trình diễn đánh dấu bước đi chiến lược giúp Fendi giữ vững vị thế dẫn đầu trong việc làm mới di sản mà không đánh mất bản sắc.
Trong BST đầu tiên dành cho Fendi, Maria Grazia Chiuri lựa chọn khẩu hiệu “Less I More Us” như một phương châm sáng tạo. Tinh thần đó không chỉ khái quát trọn vẹn tư duy làm việc của bà mà còn làm nổi bật sự kết nối nhịp nhàng trong nghệ thuật của 5 chị em nhà Fendi cùng lịch sử lâu đời của thương hiệu. Đó là một chặng đường đại diện cho phong cách làm việc của người Ý và tinh thần phụ nữ mạnh mẽ. Những giá trị di sản quý báu đó cần được khắc ghi và thổi bùng ngọn lửa sáng tạo mới trong lòng Fendi.
Fendi và triết lý “Less I More Us” từ Maria Grazia Chiuri
Bà Maria Grazia Chiuri – Giám đốc Sáng tạo của Fendi
“Less I More Us” là một lời khẳng định đầy sức thuyết phục về những giá trị cốt lõi trong guồng quay phức tạp của ngành thời trang. Tư duy này giúp mọi người nhận ra vai trò của tinh thần đồng đội, của những dự định và khát vọng chung. Đây cũng là nhịp cầu giúp mỗi người thấu hiểu và bao dung nhau hơn, cũng như có cái nhìn trách nhiệm hơn đối với môi trường sống xung quanh.
Sự đa dạng không hề làm lu mờ đi bản sắc cá nhân mà chính là bước đi quan trọng để đưa tầm nhìn trở thành thành tựu. Song hành với quá trình này là sự trỗi dậy của những khát khao và những tín hiệu đến từ cơ thể. Trong thời đại mà mọi người dần thờ ơ với những bản năng gốc rễ cùng những rung cảm chân thật nhất từ giác quan và thân thể, trang phục sẽ đảm nhận sứ mệnh đáp ứng các khao khát ấy. Thời trang lúc này không còn gò bó, mà sẽ đồng hành và thấu hiểu để giúp những cảm xúc vốn vô hình trở nên hiện hữu và có thể cảm nhận rõ rệt bằng đôi tay.
Bộ sưu tập như một tấm bản đồ phác họa nên hành trình riêng biệt của mỗi người. Ở đó, mỗi bộ trang phục hiện diện như những cuộc hội ngộ, những khoảnh khắc đáng nhớ cùng các sở thích và sự sẻ chia trong cuộc sống. Đây là dòng hồi ký về một cuộc đời từng trải, một chuyến đi dài qua những thăng trầm của thời trang. Tầm nhìn ấy được hình thành từ nhiều nguồn cảm hứng, từ các nghệ sĩ nữ như Mirella Bentivoglio và SAGG Napoli trong sự kết nối giữa các thế hệ, đến việc xem lại tủ đồ như một không gian hội tụ các giá trị văn hóa và sự gắn kết giữa các mối quan hệ.
Sự phân định cứng nhắc giữa tính nam và tính nữ giờ đây hòa chung làm một để mô tả những phẩm chất chung. Ngoài ra, sự góp mặt của cả 2 giới trên sàn diễn giúp xóa nhòa ranh giới giữa các loại trang phục, đưa váy áo trở lại làm một phần không thể thiếu của sinh hoạt hằng ngày. Từng bộ váy áo đều mang sứ mệnh gắn bó chặt chẽ với đời sống thường nhật, với những tâm tư và hoài bão trong một thế giới thời trang mang đậm dấu ấn cá nhân. Tất cả nằm trong một cách nhìn rất riêng về thời trang và về chính bản thân.
Xem thêm:
Chất FENDI: Truyền thống hòa quyện cùng hiện đại
Mirella Bentivoglio: Giữa ký hiệu, vật thể và cơ thể
Archivio Mirella Bentivoglio được thành lập năm 2019 bởi 3 người con gái của Mirella Bentivoglio là Ilaria, Leonetta và Marina Bentivoglio, với mong muốn bảo tồn và quảng bá ký ức về khối lượng tác phẩm lớn và có giá trị mà nghệ sĩ đã sáng tạo, cũng như khai thác chúng một cách hiệu quả. Kho lưu trữ đóng vai trò như một trung tâm bảo tồn, nghiên cứu và phổ biến tư liệu. Thông qua việc hỗ trợ các công trình nghiên cứu, triển lãm và hợp tác, tổ chức này duy trì sự kết nối giữa tác phẩm của Bentivoglio với đời sống hiện đại, bảo tồn di sản lịch sử của nghệ sĩ, đồng thời thúc đẩy những cách tiếp cận mới phù hợp với bối cảnh hiện đại.
Trong hành trình này, Fendi hợp tác cùng Archivio Mirella Bentivoglio nhằm kết nối di sản nghệ thuật với thiết kế đương đại. Mirella Bentivoglio là một nhân vật then chốt trong phong trào thơ cụ thể (concrete poetry) và thơ thị giác của Ý và quốc tế. Hành trình nghệ thuật của Bentivoglio được xây dựng trên nền tảng nghiên cứu nghiêm ngặt, mở rộng sang nhiều lĩnh vực và không ngừng thử thách ranh giới giữa chữ viết và hình ảnh, giữa ký hiệu và ý nghĩa, giữa vật chất và cơ thể.
Xuất thân trong môi trường đa ngôn ngữ, Mirella Bentivoglio sớm bị cuốn hút bởi các trào lưu tân tiền phong của thập niên 1960 và 1970. Dù chịu ảnh hưởng từ những nghiên cứu về ngôn ngữ học và hệ thống giao tiếp, bà chưa từng tự giới hạn mình trong một phong trào cố định. Hoạt động nghệ thuật của Bentivoglio xoay quanh việc tìm lại giá trị biểu tượng của từ ngữ và khai mở khả năng biến hóa không ngừng của ngôn ngữ thông qua phân mảnh, dịch chuyển và làm mới lạ những ý nghĩa quen thuộc. Đối với Bentivoglio, việc nhào nặn những logo chưa bao giờ là một lối tiếp cận chỉ chú trọng bề mặt hình thức. Bà phá tan những lối mòn trong cách nhìn để người xem đối diện với sự trống rỗng về ý nghĩa, từ đó mở ra tiềm năng biểu tượng ẩn chứa bên trong. Nghiên cứu của bà đào sâu vào cõi mơ hồ của ngữ nghĩa, nơi những điều tưởng như phi lý lại mang sức nặng tư tưởng to lớn. Chuyên gia Gillo Dorfles từng nhận định rằng bà đã tháo rời ngôn ngữ như một món đồ chơi để phơi bày cơ chế bên trong, cho thấy sự mong manh của những điều mà mọi người vẫn hằng tin tưởng. Vì thế, việc sự phân mảnh và thay đổi ngữ nghĩa không chỉ trở thành công cụ tư duy để dò tìm tận gốc rễ của sự giao tiếp.
Xem thêm:
Từ Runway đến Fairway: FENDI chinh phục mọi phong cách
Trọng tâm sáng tạo của Mirella Bentivoglio là đưa chữ cái trở thành hình khối, trở thành những cấu trúc đồ họa và những thực thể hiện hữu trước mắt. Qua những kết hợp bất ngờ, bà mở ra một trường ngữ nghĩa rộng lớn, khi cái phi lý chính là nơi khai sinh ra những ý niệm mới. Từ góc nhìn ấy, bà đã suy tư về cuốn sách như một vật thể. Chính bà từng đưa ra một định nghĩa vô song: “Một cuốn sách không chỉ được trình bày như một phương tiện, công cụ truyền tải thông tin, mà tự thân nó đã là một thông điệp thể hiện qua những đặc tính vật lý của một vật thể ba chiều”. Đối với người nghệ sĩ, từ ngữ và ngôn ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp, mà là các thiết bị văn hóa, lịch sử và chính trị, có khả năng định hình trải nghiệm cá nhân lẫn tập thể. Từ quan điểm này, ngôn ngữ trở thành nơi rèn giũa bản sắc và ký ức, kết nối sâu sắc gắn liền với cội nguồn của sự truyền dạy và mối quan hệ. Như bà đã nói: “Ngôn ngữ không chỉ là thủ tục hành chính và quyền lực. Nó là lịch sử, và trong lịch sử, người phụ nữ đóng vai trò quyết định. Chính người phụ nữ là người trao ngôn ngữ cho con người trong những năm đầu đời.” Chính nhận thức này đã dẫn dắt Bentivoglio xem ngôn ngữ như một thực thể sống, liên tục phá vỡ các quy tắc ngữ pháp, tách từ ra khỏi câu và cô lập chữ cái khỏi từ, khiến mỗi ký tự trở thành một biểu tượng mới.
Chính trong tinh thần đó, FENDI đã bắt đầu sự hợp tác với Archivio Mirella Bentivoglio, khởi xướng một dự án thúc đẩy sự trao đổi giữa tay nghề thiết kế và chế tác với di sản trí tuệ cùng thi ca của một gương mặt nổi bật và độc đáo trong lịch sử nghệ thuật Ý hiện đại. Dự án này đưa những nguyên tắc cốt lõi trong tác phẩm của Bentivoglio vào dòng chảy thời đại mới. Trong đó, sự trăn trở của bà về mối liên kết giữa ngôn ngữ với vật chất và cơ thể đã trở thành trọng tâm cho mọi công đoạn sáng tạo.
Sự hợp tác này đã cho ra đời một bộ sưu tập trang sức phiên bản giới hạn, được nữ nghệ sĩ lên ý tưởng và thiết kế vào đầu những năm 1970. Toàn bộ các thiết kế hiện nay đều được thực hiện dưới sự phối hợp chặt chẽ của Trung tâm Lưu trữ. Dưới góc nhìn đầy tính nghệ thuật, trang sức không còn là món đồ trang trí đơn thuần mà trở thành một hình thức thi ca, một ký hiệu có thể mang theo trên cơ thể, chứa đựng tư duy cùng những ký ức và sự đa diện trong tâm hồn người đeo.
Xem thêm:
Fendi và Miumiu hồi sinh biểu tượng Marilyn Monroe
Trong một văn bản năm 2003 có tiêu đề Sui miei gioelli d’artista (“Về trang sức nghệ sĩ của tôi”), Bentivoglio đã viết: “Tôi tạo ra các vật thể bằng ngôn từ. Món đồ trang sức là một vật thể. Thỉnh thoảng tôi mượn hình dáng của chúng để gửi gắm những ý nghĩa riêng biệt thông qua câu chữ. Nói theo thuật ngữ ký hiệu học, trang sức đối với tôi là một ‘dấu hiệu’. Tôi không xem trang sức là phần phụ thuộc vào tác phẩm của mình, mà là những sáng tạo thơ thị giác, trong một số trường hợp, mang hình dáng của trang sức và có thể đeo được.”
Nghệ sĩ tiếp tục: “Tôi bắt đầu làm trang sức vào năm 1971 […]. Từ orecchino [bông tai] có hai nghĩa: nó vừa có nghĩa là cái tai nhỏ, vừa là đồ trang sức cho tai. Tác phẩm của tôi bao gồm hình ảnh một chiếc tai với một chiếc tai nhỏ hơn treo bên dưới. Tôi lấy cảm hứng từ tác phẩm đó để tạo ra những đôi bông tai có thể đeo được mang hình dáng đôi tai. Một món trang sức lặp nghĩa (tautological), kết đôi với chiếc nhẫn tôi tạo ra sau đó dưới hình dạng một bàn tay nhỏ với một viên ngọc trai trên ngón tay.
Sự hóm hỉnh trong các thiết kế của tôi luôn mang mục đích giải mã các giá trị xưa cũ chứ không mang tính bài xích. Việc đối lập ý nghĩa của trang sức ngay trong chính món trang sức đó là một sự mâu thuẫn về thuật ngữ, làm nổi bật sự mơ hồ trong tác phẩm của tôi.
Năm 1974, tôi tạo ra một chiếc nhẫn mang tên ‘Causa ed effetto: matrimonio manicomio’ [Nguyên nhân và Hệ quả: Hôn nhân Nhà thương điên] dựa trên sự tương đồng giữa hai từ này. Ở giữa nhẫn có một thanh vàng nhỏ có thể trượt lên hoặc xuống. Ở phần trên của nhẫn là các chữ cái tạo nên từ matrimonio [hôn nhân], trừ các chữ cái cũng có mặt trong từ manicomio [nhà thương điên]: ‘tr, m và n’. Ở phần dưới là các chữ cái có trong từ manicomio mà không có trong matrimonio (‘n, c, m’). Ở giữa là các chữ cái có mặt trong cả hai từ: đáng chú ý, các chữ cái này là ‘ma, io và io’ [nhưng, tôi và tôi]. Thanh trượt nếu kéo xuống dưới sẽ che đi các chữ ‘n, c và m’, để lộ ra từ matrimonio. Nếu kéo lên trên, nó thay thế các chữ ‘tr, m và n’ và để lộ từ manicomio. Nếu để thanh ở giữa, nó che đi các chữ ‘ma, io và io’, chỉ để lại những nhóm chữ vô nghĩa, đưa vấn đề đời sống hôn nhân về trạng thái không có lời giải.”
Ngoài trang sức, dự án với Fendi còn dự kiến mở rộng sang BST trang phục đặc biệt, lấy cảm hứng từ các cụm từ và thiết kế đồ họa của nghệ sĩ. Các mẫu thiết kế này luôn sử dụng từ ngữ các nghĩa kép như: Olt3 (Oltre – Vượt xa hơn/Số 3), NOIa (Noi/Noia – Chúng ta/Sự buồn chán), Senza senso (Vô nghĩa) và một phiên bản cập nhật của Fou/lard, một chiếc khăn quàng cổ cũng được lên ý tưởng năm 1971. Fou/lard. Il foulard folle [Fou/lard: Chiếc khăn điên rồ] bắt nguồn từ việc phân mảnh từ foulard, chia thành fou [điên trong tiếng Pháp] và lard, một trong những thao tác dịch chuyển ngữ nghĩa điển hình của nghệ sĩ. Do đó, chiếc khăn trở thành một “vật thể thơ”.
Trong sự chuyển dịch từ ngữ thành vật thể này, một trong những nguyên tắc nền tảng của Bentivoglio được thể hiện: khả năng biến ngôn ngữ thành một trải nghiệm vật lý chung. Thông qua trang sức, quần áo và vải vóc, di sản của Mirella Bentivoglio được khẳng định lại như một tư duy sống: có thể mặc được, có thể chia sẻ và mang tính đương đại triệt để.
Trong quá trình chuyển ngôn từ thành hình thể, Bentivoglio đã thể hiện một nguyên tắc cốt lõi là khả năng chuyển ngôn ngữ thành trải nghiệm thực tế. Qua trang sức, trang phục và chất liệu vải, di sản của Mirella Bentivoglio được khẳng định như một lối tư duy sống động, có thể mặc lên người, có thể lan tỏa và mang tinh thần hiện đại mạnh mẽ.
Xem thêm:
Đẳng cấp quý ông: Từ Fendi, Purist, Dior Essential đến Vacheron Constantin
SAGG Napoli và triết lý cân bằng nội tại
SAGG Napoli sinh năm 1991 tại Naples, Ý và hiện sống, làm việc giữa Milan và Naples. Cô là nghệ sĩ đa ngành, hoạt động trong các lĩnh vực trình diễn, video, điêu khắc, nhiếp ảnh, viết lách và văn hóa kỹ thuật số. Gắn bó sâu sắc với bản sắc Neapolitan, hoạt động nghệ thuật của cô đặt câu hỏi về giai cấp, giới tính, vùng miền và sức khỏe tinh thần thông qua khái niệm Thẩm mỹ phương Nam.
Tác phẩm của SAGG Napoli sử dụng những cấu trúc kiến trúc, sự phân tầng không gian cùng các ký hiệu hình ảnh và trình diễn từ miền Nam nước Ý để thách thức những hệ giá trị vốn thống trị nhận thức về cái đẹp và quyền lực. Cơ thể xuất hiện như một thực thể trung tâm, đồng thời là công cụ biểu đạt. Kể từ năm 2020, cô đưa bắn cung thi đấu vào nghệ thuật như một quá trình chữa lành dựa trên sự rèn luyện bền bỉ, dùng việc huấn luyện thể chất làm phương pháp khám phá sự kiên cường, sự kìm nén và quá trình tái cấu trúc bản thân.
Trong quá trình hợp tác cùng Fendi, nghệ sĩ SAGG Napoli đã tạo ra những thông điệp mang ý nghĩa như lời nhắc nhở cho bản thân đồng thời là gợi ý cho cả cộng đồng. Xuất hiện trên những chiếc khăn quàng bóng đá và áo thun, từng câu chữ thể hiện quan điểm về tinh thần đồng đội và sự gắn kết dựa trên sự cân bằng thay vì hòa tan vào nhau. Mỗi dòng chữ đều gồm một khẳng định song hành với một giới hạn. Thay vì định nghĩa bản sắc bằng những điều tuyệt đối, các thông điệp nhấn mạnh rằng sức mạnh hay lòng trung thành đều cần những ranh giới riêng để không trở thành sự phục tùng hoặc đánh mất chính mình.
Các cụm từ như “Rooted but not stuck” (Bám rễ nhưng không mắc kẹt) và “Present but not dependent” (Hiện diện nhưng không phụ thuộc) cho thấy sự thuộc về một nơi nào đó là một lựa chọn chủ động chứ không phải sự cố định. Bản sắc cá nhân được xem là điểm tựa vững chắc chứ không phải sợi dây ràng buộc. Tương tự, “Loyal but not obedient” (Trung thành nhưng không phục tùng) và “Committed but not consumed” (Cam kết nhưng không bị bào mòn) đặt lại cách hiểu về việc trở thành một phần của đội ngũ. Lòng trung thành ở đây không phân chia thứ bậc và sự cam kết không đòi hỏi sự hy sinh bản thân. Lòng trung thành ở đây không có thứ bậc, và sự cam kết không đòi hỏi sự hy sinh bản thân. Những dòng chữ này gợi mở về một tình chị em dựa trên sự lựa chọn và tỉnh táo chứ không chỉ là kỷ luật hay kiểm soát.
Toàn bộ hệ thống câu chữ cho thấy hợp tác chỉ thực sự bền vững khi mỗi cá nhân giữ được sự toàn vẹn trong tập thể. Quan điểm này gắn liền với trải nghiệm của SAGG Napoli trong thể thao chuyên nghiệp ở bộ môn bắn cung, nơi cô vừa thi đấu với tư cách cá nhân vừa là thành viên của đội. Thành công không đến từ việc hòa tan vào đám đông mà đến từ khả năng thiết lập ranh giới nội tại để làm chủ cảm xúc và giữ vững vị trí của mình.
Các dòng chữ như “Volcanic but not destructive” (Mãnh liệt nhưng không mất kiểm soát), “Regulated but not numb” (Điềm tĩnh nhưng không vô cảm), và “Responsive but not reactive” (Nhạy bén nhưng không bốc đồng) chính là cách quản lý năng lượng này. Những khát vọng và cảm xúc, và năng lượng không bị dập tắt mà được điều tiết để không gây hại cho bản thân hay mọi người xung quanh. Quy tắc ứng xử này cũng được áp dụng trong các mối quan hệ qua những câu: “Connected but not entangled” (Kết nối nhưng không ràng buộc), “Open but not exposed” (Cởi mở có chừng mực, không quá phô bày), và “Intense but not intrusive” (Sâu sắc nhưng có giới hạn rõ ràng).
Trong quan niệm “sisterhood” của Fendi, nữ tính là sự độc lập và khả năng thấu hiểu lẫn nhau thay vì những hình thức bề nổi. Người phụ nữ Fendi xác lập ranh giới rõ ràng nên có thể hòa nhập trọn vẹn mà vẫn giữ được bản sắc. Sự kết hợp này mang lại một lời khuyên chân thực rằng mỗi người cần tìm thấy trạng thái cân bằng của bản thân trước khi chính thức trở thành một mảnh ghép trong tập thể. Tình chị em bền vững không dựa trên sự đồng nhất. Ngược lại, mối gắn kết ấy được tạo nên từ những con người có đủ bản lĩnh để hiện diện mà không cần dựa dẫm, có mong muốn chân thành mà không đánh mất chính mình và giữ trọn lòng tin mà không phải hạ mình phục tùng.
Xem thêm:
Khám phá thế giới thời trang Ý bên trong cửa hàng Fendi đầu tiên tại Việt Nam
Làm mới trang phục, nâng niu chất liệu, và gìn giữ cảm xúc theo thời gian
Ở góc độ kỹ thuật, việc chỉnh sửa một trang phục lông thú đòi hỏi tay nghề tinh xảo. Người thợ phải tháo rời từng mảnh da, nghiên cứu độ vừa vặn và điều chỉnh cấu trúc, sau đó lắp ghép lại để tái sinh một trang phục đã cũ thành thiết kế phù hợp với tiêu chuẩn hiện đại.
Giữa bối cảnh thời trang nhanh đang chiếm ưu thế, việc tái thiết kế có ý nghĩa lớn hơn kỹ thuật may mặc thông thường vì nó gắn kết con người với cái nhìn thực tế về vật dụng cùng lòng trân quý chất liệu và xem quần áo là nơi cất giữ kỷ niệm. Mỗi bộ trang phục được giữ lại đều chứa đựng nhiều tầng ký ức về người tặng hoặc người để lại món đồ đó cùng những kỷ niệm gắn liền với một sự kiện riêng biệt. Lựa chọn làm mới món đồ chính là cách thể hiện sự trân trọng với quá khứ của bản thân. Việc kéo dài tuổi thọ cho quần áo còn đóng góp vào nỗ lực chung trong việc bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên và đây cũng là nguyên lý cốt lõi của nền kinh tế tuần hoàn. Mối quan hệ chặt chẽ giữa mỗi cá nhân và tập thể trong việc thúc đẩy độ bền của sản phẩm đã được các nhà khoa học và chính trị gia `công nhận. Trong đó, thiết kế “bền vững về cảm xúc” mang ý nghĩa sâu sắc khi một món đồ vẫn giữ được ý nghĩa sâu đậm với người dùng theo thời gian. Khái niệm này được đánh giá là quan trọng tương đương hoặc hơn cả độ bền kỹ thuật. Vì vậy, việc thay đổi và làm mới kiểu dáng áo quần không chỉ là giải pháp khắc phục đơn giản mà còn là cách thể hiện tư duy sáng tạo để chống lại làn sóng sản xuất hàng loạt và lối sống tiêu dùng quá độ. Hành động này tạo ra sợi dây liên kết sâu sắc với chất liệu cùng kỷ niệm và giúp khám phá lại giá trị của sự bền vững.
Cuối cùng, việc làm mới kiểu dáng trang phục là cách đối đầu với tư duy sản xuất hàng loạt để đưa quần áo trở thành di sản cá nhân. Điều này nằm trong khái niệm thiết kế kể chuyện của Jonathan Chapman khi ông coi đồ vật là nơi lưu lại những trải nghiệm và ý nghĩa vốn luôn lớn lên cùng người sở hữu. Theo Jonathan Chapman, đây là một phần của thiết kế kể chuyện, nơi đồ vật trở thành nơi lưu giữ những trải nghiệm và ý nghĩa phát triển theo thời gian cùng người sở hữu.
