Là cầu nối giữa Christie’s – nhà đấu giá lâu đời nhất thế giới với nghệ thuật Việt Nam, chị Crystal Thảo Lâm – Vietnam Consultant, Christie’s – chia sẻ góc nhìn từ bên trong thế giới sưu tầm và đấu giá toàn cầu – nơi kỷ luật, kiến thức và trải nghiệm đóng vai trò cốt lõi trong việc dẫn dắt thế hệ nhà sưu tầm mới chạm đến những giá trị đích thực và bền vững.

Với kinh nghiệm gắn bó 17 năm trong thị trường Việt Nam ở mảng sản xuất đồ gỗ là Vinawood và hiện tại kiêm vai trò consultant cho Christie’s tại Việt Nam, chị Crystal Thảo Lâm – Vietnam Consultant, Christie’s – mang đến một góc nhìn sắc bén của một người làm kinh doanh cùng niềm tin mạnh mẽ vào sức bật của thế hệ nhà sưu tầm trẻ. 

Trong lần gặp mặt và trò chuyện tại Grand Hour vodcast – vodcast series độc quyền của LUXUO, chị chia sẻ về hành trình nghề nghiệp, vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo, cũng như bức tranh đang tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường nghệ thuật và đấu giá tại Việt Nam.

Xuất thân từ ngành sản xuất tại Vinawood, điều này đã ảnh hưởng thế nào đến cách chị tiếp cận nghệ thuật và thế giới đấu giá tại Christie’s?

Ngành sản xuất nói chung, cũng như bất kỳ lĩnh vực nào khác, chỉ có thể đạt đến sự xuất sắc khi kỷ luật được rèn luyện đúng cách. Điều tôi học được từ người cố vấn của mình là: “Khi đã bước vào một ngành, bạn phải luôn khao khát trở thành người dẫn đầu thị trường, bởi vì chẳng ai nhớ đến người đứng thứ hai”. 

Với tư duy đó, tôi đã rất hào hứng khi gia nhập Christie’s. Không chỉ là nhà đấu giá lâu đời nhất thế giới, Christie’s còn giữ vị thế dẫn đầu về độ hiếm, các kỷ lục đấu giá, nguồn gốc tác phẩm và quy trình thẩm định. Chính vì vậy, quá trình chuyển sang lĩnh vực này của tôi diễn ra một cách liền mạch, bởi tôi hiểu rõ rằng sự xuất sắc của Christie’s được xây dựng trên những giá trị kỷ luật được chia sẻ xuyên suốt. 

Đấu giá có thể mang vẻ ngoài hào nhoáng, nhưng phía sau đó là cả một đội ngũ vận hành âm thầm, bền bỉ, với những đóng góp mà không phải ai cũng nhìn thấy. Và đó chính là điều tôi thực sự trân trọng. Tôi yêu thích việc được làm việc cùng những con người cùng chia sẻ tinh thần kỷ luật ấy, bởi đó cũng là giá trị cốt lõi mà tôi đã học được từ ngành sản xuất.

Xem thêm:

Phiên đấu giá Luxury Week 2025 của Christie’s Hong Kong đạt mốc 129 triệu USD

17 năm trước, chị đã mang doanh nghiệp gia đình trở về Việt Nam. Hành trình đó đã diễn ra như thế nào? Và những thách thức nào đã định hình chị nhiều nhất với tư cách là một lãnh đạo trong một môi trường và văn hóa hoàn toàn mới?

Ba tôi mới là người đưa doanh nghiệp đến Việt Nam, và tôi đã theo ông về nước cách đây 17 năm, trong tâm thế của một người hoàn toàn mới mẻ với môi trường này. Bên cạnh đó, là thế hệ thứ hai trong doanh nghiệp gia đình, lại là một phụ nữ bước vào ngành gỗ vốn nặng về kỹ thuật, tôi sớm đối diện với không ít trở ngại. Nhưng tôi luôn tin rằng, mỗi khó khăn đều là một cơ hội để thử nghiệm điều gì đó mới. 

Trong ngành sản xuất, lời nói của kỹ sư thường được xem như chân lý, hiếm khi xuất hiện quan điểm khác. Vì thế, sau thời gian dài tham gia các dự án và tích lũy nhiều kinh nghiệm, tôi rút ra một bài học quan trọng rằng phải học đủ sâu để không bị động trong những tình huống trì hoãn. Tôi đã không còn chấp nhận những lời viện cớ của họ, chọn cách ngồi cạnh họ, trực tiếp nhìn vào vấn đề và cùng tìm giải pháp. Khi mọi thứ được bóc tách rõ ràng, tiến độ có thể rút ngắn hơn. Là một người lãnh đạo, một khi bạn biết cách gỡ rối, quá trình làm việc không chỉ hiệu quả hơn mà còn trở nên thú vị.

Theo chị, những điểm mạnh nào của phái nữ mà chị tin rằng có thể tạo ra tác động thực sự trong sự lãnh đạo?

Có rất nhiều cách để nói về vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo, nhưng với tôi, một khía cạnh đặc biệt quan trọng chính là việc đề cao sự trọng dụng nhân tài. Chính trị công sở vốn luôn tồn tại, luôn sẽ có những mối quan hệ quen biết, những sự ưu ái khó tránh.

Trong một thế giới mà chỉ cần vài bước tìm kiếm trên mạng là có thể biết một người đến từ đâu, từng sống ở đâu. Nhưng điều đáng quý ở phụ nữ là trân trọng sự công bằng. Phần lớn phụ nữ hiểu rất rõ thế nào là công bằng dựa trên năng lực, và chính điều đó cho phép họ hạn chế những mâu thuẫn không cần thiết trong môi trường làm việc, để mọi người có thể tập trung vào mục tiêu chung và những giá trị cốt lõi nhất.

Xem thêm:

Nhà Christie’s tiếp tục đầu tư vào nhân tài Đông Nam Á

Những yếu tố trọng tâm nào mà Christie’s quan tâm đến thị trường nghệ thuật Việt Nam lúc này?

Christie’s luôn dành sự trân trọng và đánh giá rất cao thị trường Việt Nam. Đông Nam Á hiện đã trở thành thị trường mua sắm lớn thứ 3 của Christie’s tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, chỉ xếp sau Trung Quốc đại lục và Hồng Kông. Gần đây, chúng tôi đã chứng kiến một sự bùng nổ rõ rệt với sự tham gia ngày càng đông đảo của các nhà sưu tầm Việt Nam. Sự hiện diện mạnh mẽ của thế hệ Millennials đang trở nên ngày càng rõ nét, không chỉ trong lĩnh vực nghệ thuật mà còn ở các phân khúc xa xỉ khác như trang sức, đồng hồ, túi xách hay rượu vang. Bên cạnh đó, việc Christie’s gần đây giới thiệu thêm bộ sưu tập xe cổ cũng mở ra nhiều lựa chọn hấp dẫn hơn cho cộng đồng sưu tầm.

Ở vai trò cố vấn, chị nhìn nhận sứ mệnh của mình như thế nào trong việc trở thành cầu nối giữa Christie’s, giới sưu tầm và hệ sinh thái nghệ thuật Việt Nam?

Với vai trò là cố vấn, tôi tin rằng sự tò mò và kiến thức là hai yếu tố không thể thiếu đối với bất kỳ nhà sưu tầm nào. Sự tò mò xuất phát từ khát khao học hỏi, từ câu hỏi vì sao bạn muốn tìm hiểu về một nghệ sĩ, một tác phẩm hay thậm chí là một chiếc túi xách. 

Sưu tầm là một hành trình dài, có những món đồ bạn không thể tìm thấy ngay, đôi khi phải mất nhiều năm mới có thể chạm đến điều mình thực sự mong muốn. Chính vì vậy, kiến thức đóng vai trò then chốt. Christie’s luôn mong muốn các nhà sưu tầm được trang bị đầy đủ hiểu biết khi đưa ra quyết định, để họ không chỉ hài lòng với lựa chọn của mình mà còn hiểu rõ giá trị và lý do đằng sau mỗi tác phẩm.

Trước sự phát triển nhanh chóng của hệ sinh thái nghệ thuật Việt Nam, chúng tôi thực sự hào hứng và luôn chủ động kết nối, từ việc gặp gỡ các nghệ sĩ địa phương đến đồng hành cùng những nhà sưu tầm đang sở hữu các bộ sưu tập nghệ thuật Việt, với mục tiêu chia sẻ tri thức và nuôi dưỡng cộng đồng một cách bền vững.

Xem thêm:

Christie’s sẽ đấu giá bộ sưu tập Anne Bass trị giá 250 triệu USD

Chị đánh giá thị trường nghệ thuật Việt Nam hiện nay đang ở giai đoạn nào trong hành trình phát triển? Thách thức hiện tại, và điều thuận lợi khiến chị lạc quan về tương lai của thị trường này?

Thị trường nghệ thuật Việt Nam hiện đang ở giai đoạn tăng trưởng rõ rệt. Chỉ riêng trong năm nay, Christie’s đã ghi nhận những phiên bán kỷ lục, tiêu biểu là bộ sưu tập của nhà sưu tầm Philippe Damas, trong đó tác phẩm của Nguyễn Gia Trí đã xác lập mức giá mới. Điều này cho thấy giá trị của các nghệ sĩ Việt Nam đang phát triển rất mạnh, không chỉ được đón nhận bởi giới sưu tầm trong nước mà còn ngày càng được chú ý trên thị trường quốc tế. ​​

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay chính là thời gian. Để trở thành những nhà sưu tầm có chiều sâu, cần rất nhiều thời gian để đi xem triển lãm, tham gia các phiên đấu giá và trò chuyện cùng chuyên gia, trong khi quỹ thời gian của mỗi người lại có hạn. Dù vậy, tôi tin rằng thị trường sẽ phát triển rất nhanh trong thời gian tới, và mọi thách thức đều đi kèm với cơ hội. 

Lợi thế lớn nhất của Việt Nam nằm ở sự năng động ở các nhà sưu tầm Việt Nam còn trẻ, những người khao khát học hỏi, luôn muốn làm nhiều hơn và không ngừng mở rộng giới hạn của mình. Chính tinh thần đó, theo tôi, là nền tảng quan trọng cho chặng đường phát triển tiếp theo của thị trường nghệ thuật Việt Nam.

Với một thị trường còn trẻ như Việt Nam, thì việc phát triển thị trường và mang một hình thức mới như đấu giá vào, có dễ hơn so với những thị trường truyền thống không?

Nếu nhìn vào bất kỳ ngành nào, không chỉ riêng đấu giá, thì dù là thị trường đã phát triển hay đang trong giai đoạn phát triển, mỗi bên đều có những thách thức rất riêng. Đấu giá là một hành trình mang đậm tính trải nghiệm và cảm xúc. Chính vì vậy, thời gian trở thành yếu tố then chốt, bởi khi các nhà sưu tầm thực sự nghiêm túc, họ sẽ dành thời gian để trực tiếp tham gia một buổi đấu giá. Khi được tận mắt chứng kiến, họ sẽ hiểu ngay, bởi một hình ảnh luôn có sức nặng hơn ngàn lời nói. 

Ở một khía cạnh nào đó, điều này cũng tạo nên thách thức, bởi đấu giá vẫn còn mới mẻ với nhiều người, trong khi hình ảnh hay video chỉ có thể truyền tải được một phần rất nhỏ. Chỉ khi thực sự đặt mình vào trải nghiệm ấy, người ta mới có thể cảm nhận trọn vẹn giá trị của món đồ.

Xem thêm:

Christie’s trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Có những lúc khách hàng sưu tầm vì đam mê, nhưng cũng có lúc họ muốn đầu tư. Và nếu đã sưu tầm, thì kiến thức là điều không thể thiếu. Đôi khi họ vẫn sưu tầm mà chưa có đủ hiểu biết sâu về tác phẩm. Vậy làm sao để tạo được một bầu không khí khiến khách hàng cảm thấy dễ dàng hơn khi lựa chọn?

Điều quan trọng nhất trong sưu tầm là hãy thật sự yêu thứ mình mua và hiểu vì sao mình yêu nó, thay vì chạy theo xu hướng vốn luôn đến rồi đi. Vì vậy, lời khuyên đầu tiên của tôi luôn là hãy bắt đầu bằng việc đến bảo tàng, trò chuyện với các chuyên gia, tham dự các buổi đấu giá và quan sát cách những tác phẩm ấy được nhìn nhận trên nhiều nền tảng khác nhau. Học hỏi luôn là bước khởi đầu quan trọng nhất. 

Ở góc độ đầu tư, mỗi lựa chọn đều đi kèm rủi ro, và với một cố vấn phù hợp, nhà sưu tầm có thể phân biệt giữa nghệ sĩ, tác phẩm blue-chip và những cơ hội đang trong giai đoạn tăng trưởng. Bên cạnh đó, việc học và cảm thụ nghệ thuật đòi hỏi nhiều thời gian, trải nghiệm và những chuyến đi. Qua việc du lịch, ngắm nhìn thế giới và tiếp xúc trực tiếp với nghệ thuật, người sưu tầm sẽ dần nhận ra đâu là điều mình thật sự yêu thích, bởi lúc ấy họ có nhiều thời gian hơn, tâm trí cởi mở hơn, không bị cuốn vào lịch họp dày đặc, để có thể chậm lại, suy ngẫm và thật sự khám phá điều mình quan tâm.

Theo chị, xu hướng sưu tầm nghệ thuật của giới thượng lưu Việt hiện nay ra sao? 

Trong số các khách hàng Việt Nam ngày nay, các nhà sưu tầm mà chúng tôi đồng hành cực kỳ tinh tế. Họ không chỉ đầu tư vào nghệ thuật Việt Nam mà còn dành sự quan tâm sâu sắc cho nghệ thuật phương Tây, với sự hiểu biết vững vàng về các dòng nghệ thuật blue-chip. 

Khi lựa chọn một tác phẩm, điều chúng tôi luôn nhấn mạnh là chất lượng, tính xác thực và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Đó cũng chính là những giá trị cốt lõi mà Christie’s mang lại cho nhà sưu tầm, để họ có thể hoàn toàn yên tâm về xuất xứ, hồ sơ tác phẩm được ghi chép đầy đủ, quy trình thẩm định nghiêm ngặt và tính xác thực luôn được đảm bảo. Dù xu hướng sưu tầm ngày nay rất đa dạng, điểm chung dễ nhận thấy là các nhà sưu tầm đều tìm kiếm những tác phẩm hiếm, nguyên bản và đã được thị trường công nhận.

Xem thêm:

Christie’s mở đấu giá online tác phẩm của KAWS, Andy Warhol, và nhiều nghệ sĩ khác

Bên cạnh các hạng mục sưu tầm như đồng hồ, trang sức hay túi xách, với những hạng mục sưu tầm khó bảo quản như rượu vang, liệu các yếu tố về hậu cần và cơ sở hạ tầng, đặc biệt là điều kiện lưu trữ về nhiệt độ và độ ẩm, có đủ thuận tiện để đảm bảo chất lượng tối ưu cho người sưu tầm không?

Không chỉ nghệ thuật mà cả túi xách hay rượu vang đều cần được chăm sóc một cách nghiêm túc. Riêng với rượu vang, hiện có rất nhiều nguồn thông tin và chuyên gia có thể tư vấn giải pháp lưu trữ phù hợp với từng điều kiện khí hậu. Vì vậy, hiện nay đã có những giải pháp lưu trữ an toàn được thiết kế nhằm đảm bảo điều kiện bảo quản tối ưu, duy trì chất lượng và giá trị lâu dài cho mỗi bộ sưu tập.

Điều gì khiến tất cả những lĩnh vực bên cạnh nghệ thuật, như rượu vang, đồng hồ, trang sức và túi xách, trở nên hấp dẫn đối với các nhà sưu tập Việt Nam?

Điều làm nên sức hấp dẫn chính là sự quý hiếm. Với trang sức hay đồng hồ, những món đồ phổ biến trên thị trường thường dễ dàng tìm thấy ở các cửa hàng bán lẻ. Nhưng khi tìm kiếm một điều gì đó thật sự đặc biệt, chẳng hạn như một chiếc đồng hồ từ năm 1905, hay một chiếc vòng cổ Boucheron vintage mà trên thế giới chỉ tồn tại vỏn vẹn mười chiếc, thì đấu giá gần như là nơi duy nhất bạn có thể tìm thấy. 

Khi một nhà sưu tập đã có định hướng rõ ràng về điều mình yêu thích, việc sưu tập lúc ấy không còn là mua sắm đơn thuần, mà trở thành một “cuộc săn”. Tôi thường ví hành trình này như một cuộc săn kho báu, bởi bạn thực sự phải đi tìm thứ mình đang tìm kiếm. Và chính ở khoảnh khắc đó, đấu giá thể hiện trọn vẹn giá trị của mình, khi mang đến cơ hội tiếp cận những món đồ có thể đã được lưu giữ trong một hoặc hai gia đình suốt hàng trăm năm, chỉ đến hôm nay mới xuất hiện để một nhà sưu tập khác có thể tiếp nối hành trình sở hữu. Chính sự hiếm có ấy mới là yếu tố tạo nên sức hút bền bỉ của sưu tầm.

Xem thêm:

Christie’s Hong Kong “gõ búa” hàng triệu USD đồng hồ Patek Philippe

Có những sáng kiến hay hoạt động nào mà chị và Christie’s đang triển khai để giảm bớt rào cản giữa một thị trường lâu đời và một thị trường còn rất trẻ như Việt Nam không?

Điều mà Christie’s luôn kiên trì theo đuổi là tăng cường kết nối và tương tác với khách hàng bằng nhiều cách khác nhau. Chúng tôi luôn chủ động kết nối các khách hàng với các văn phòng khu vực của Christie’s mỗi khi họ đi du lịch, song song với việc xây dựng một nền tảng kỹ thuật số năng động thông qua các nền tảng mạng xã hội với hơn 1,5 triệu người theo dõi tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương và các phiên đấu giá trực tuyến. Bên cạnh đó, chúng tôi thường xuyên tổ chức các buổi xem trước, triển lãm và giới thiệu, mời khách hàng tham gia đối thoại, mang theo những câu hỏi của riêng họ. 

Trong cuộc sống, ai cũng có cho mình những cố vấn tài chính, pháp lý hay sức khỏe, nhưng khi nói đến việc đầu tư bằng đam mê, như nghệ thuật hay các mặt hàng cao cấp, khoảng trống đó vẫn cần được lấp đầy. Và đó chính là vai trò mà tôi mong muốn được đồng hành và hỗ trợ, để khách hàng có thể đưa ra những quyết định mà họ thực sự cảm thấy hài lòng.

Giữa phụ nữ và nam giới, họ có cách nhìn nghệ thuật và xu hướng khác nhau không, đặc biệt trong lĩnh vực sưu tầm và đầu tư?

Thị trường hiện nay đang có một sự cân bằng rất tốt giữa 2 giới tính. Tuy nhiên, cách tiếp cận với nghệ thuật không thực sự khác biệt ở yếu tố giới tính, mà nằm nhiều hơn ở sự khác biệt giữa các thế hệ. Những nhà sưu tầm thuộc thế hệ lớn tuổi thường có niềm tin sâu sắc và sự gắn bó lâu dài với nghệ thuật như một giá trị bền vững. Trong khi đó, thế hệ trẻ lại sở hữu một lợi thế khác. Thế hệ trẻ cởi mở hơn, sẵn sàng đặt niềm tin vào những lĩnh vực mới và phạm vi sưu tầm rộng hơn. Thế nên, đây không phải là sự khác biệt về giới tính, mà là sự khác biệt giữa các thế hệ. Nếu trước đây đã tồn tại các quỹ đầu tư tập trung vào nghệ thuật hay whisky, thì ngày nay, thị trường thậm chí chứng kiến sự xuất hiện của những quỹ đầu tư vào túi xách. Các mẫu túi cụ thể được theo dõi về mức tăng trưởng, được mua, sưu tầm và thoái vốn sau một khoảng thời gian nhất định. Chính vì vậy, vai trò của một cố vấn am hiểu thị trường là vô cùng quan trọng, để hỗ trợ các nhà sưu tầm lựa chọn những thiết kế độc bản và hiếm có, có tiềm năng gia tăng giá trị bền vững theo thời gian. 

Xem thêm:

Thiên thạch mặt trăng lớn thứ 5 thế giới lên sàn đấu giá Christie’s với giá ước tính 2,5 triệu USD

Sự chuyển đổi số (đấu thầu trực tuyến) và thế hệ khách hàng trẻ là một trong những thay đổi lớn trong nhiều ngành công nghiệp – bao gồm cả sân chơi đấu giá. Chị có thể cho biết sự chuyển đổi số và thế hệ trẻ đã tạo ra sự khác biệt như thế nào đối với ngành này so với phương thức truyền thống và khách hàng cũ trong quá khứ?

Với thế hệ trẻ ngày nay, họ cần một cảm giác “được chạm” vào trải nghiệm, trong khi quỹ thời gian dành cho việc đi lại và du lịch ngày càng hạn chế. Họ quen tiếp cận thông tin qua các thiết bị số, vì vậy bài toán đặt ra là làm thế nào để mọi trải nghiệm có thể được số hoá một cách trọn vẹn.

Với tất cả khách hàng, chúng tôi luôn khuyến khích họ yêu cầu thêm hình ảnh và video khi có bất kỳ tác phẩm nào khiến họ quan tâm. Khi cần, chúng tôi có thể sắp xếp các buổi trao đổi qua Zoom để khách hàng được xem tác phẩm từ nhiều góc độ khác nhau, dù đó là tranh, túi xách hay đồng hồ. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là việc khách hàng được trực tiếp trò chuyện với chuyên gia, nơi họ có thể đặt mọi câu hỏi mình quan tâm, từ lịch sử sở hữu của tác phẩm cho đến tình trạng bảo quản hay sửa chữa. Ở khía cạnh kỹ thuật số, công nghệ giúp chúng tôi nhanh chóng thu hút sự chú ý ban đầu, nhưng khi đi đến quyết định cuối cùng, yếu tố then chốt vẫn luôn là niềm tin mà khách hàng dành cho Christie’s.

Nhiều thường nghĩ rằng môi trường đấu giá chỉ dành cho những người có thu nhập rất cao, với những món đồ có giá ít nhất vài chục nghìn USD, và số đông còn lại sẽ khó lòng tiếp cận. Chị nghĩ như thế nào? 

Đây là một hiểu lầm khá phổ biến, bởi truyền thông thường chỉ nhắc đến những thương vụ triệu đô, trong khi thực tế thế giới sưu tầm có đa dạng mức giá. Có không ít tác phẩm và hiện vật mà khách hàng hoàn toàn có thể bắt đầu sưu tầm chỉ từ khoảng 1.000 đến 10.000 đô la Mỹ.

Chính vì vậy, tôi luôn khuyến khích mọi người dành thời gian tìm hiểu và nghiên cứu, bởi khi thực sự chịu khó khám phá, họ sẽ nhận ra điều mình đang tìm kiếm nằm ở đó. Quan trọng hơn, sưu tầm nên được nhìn nhận như một niềm vui mà bất kỳ ai cũng có thể tham gia. Chúng ta có thể bắt đầu từ những bước rất cơ bản, không cần quá bận tâm đến giá cả, bởi hành trình sưu tầm hoàn toàn có thể khởi đầu với một ngân sách vừa phải.

Xem thêm:

Viên kim cương lớn nhất VVS1 lên sàn đấu giá Christie’s với giá ước tính đến 2 triệu USD

Nếu có thể gửi một thông điệp đến thế hệ trẻ, đặc biệt là phụ nữ yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp và đang theo đuổi thành công cũng như muốn dấn thân vào thế giới đấu giá, chị sẽ nói điều gì?

Lời khuyên đầu tiên của tôi là hãy đến các bảo tàng, trò chuyện với những người có cùng mối quan tâm, tham dự các buổi đấu giá và không ngừng học hỏi. Điều quan trọng là chỉ khi hiểu rõ điều mình không thích, bạn mới thực sự chạm đến bản chất của điều mình yêu thích. Và bạn sẽ không bao giờ biết mình thích gì cho đến khi tận mắt nhìn thấy. Có những khoảnh khắc bạn chỉ vô tình bước ngang qua một phòng trưng bày đấu giá và tự hỏi vì sao một tác phẩm lại cuốn hút mình đến vậy. Khi trò chuyện với chuyên gia và hiểu thêm về nghệ sĩ, về bối cảnh ra đời của tác phẩm trong một giai đoạn đặc biệt của cuộc đời họ, sự tò mò ấy sẽ thôi thúc bạn đào sâu hơn nữa. 

Sau cùng, mọi hành trình đều xoay quanh một câu hỏi cốt lõi: “Vì sao?”. Hãy đi tìm lý do của riêng bạn, không chỉ trong nghệ thuật, mà trong mọi lựa chọn của cuộc sống. Vì sao bạn làm công việc này, vì sao bạn chọn sống ở nơi này, vì sao bạn chọn ở bên người này? Khi bạn hiểu rõ câu hỏi “vì sao” của mình, hành trình sưu tầm cũng sẽ trở nên rõ ràng và có ý nghĩa hơn.

Xin cảm ơn những chia sẻ của chị!

Mời quý vị xem trọn vẹn buổi trò chuyện cùng chị Crystal Thảo Lâm tại video sau:

—

Nội dung: Trí Đức, Thuỳ Dương

Hình ảnh: MOCO Asia, NVCC