Tesla dần từ bỏ sản xuất ô tô – Tầm nhìn cấp tiến hay canh bạc đầy rủi ro của Elon Musk?
Từ một tượng đài xe hơi năng lượng mới, Tesla trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trong ngành công nghiệp xe điện trong thời gian qua, khi những thay đổi chiến lược cho thấy hãng không còn đi theo con đường sản xuất ô tô. Điều này đặt ra nhiều nghi vấn về tương lai của các dòng sản phẩm Tesla và vai trò của hãng trong bản đồ ngành ô tô thế giới.
Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý 4/2025, Tesla đã đưa ra tuyên bố khiến nhiều người ngạc nhiên khi cho thấy hãng xe không còn muốn được xem là một nhà sản xuất ô tô. Bên cạnh đó, Tesla tuyên bố sẽ dừng sản xuất hai mẫu xe cao cấp Model S và Model X, đồng thời không có kế hoạch ra mắt các mẫu xe phổ thông mới trong tương lai gần. Thay vào đó, công ty cho biết đang chuyển trọng tâm sang mô hình cung cấp dịch vụ xe theo yêu cầu (Transportation as a Service – TaaS).
Tham vọng mới của Tesla
Ông Lars Moravy – Phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật xe của Tesla
Khi nhận được câu hỏi về việc mở rộng thêm nhiều phân khúc xe mới, ông Lars Moravy, Phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật xe của Tesla, đã nhấn mạnh: “Mọi người nên dần làm quen với việc xem Tesla là một nhà cung cấp giải pháp di chuyển thay vì chỉ là một đơn vị bán xe.”
Về chiến lược mới của Tesla, Elon Musk cũng chia sẻ thêm: “Về lâu dài, Tesla có thể sẽ chỉ tập trung sản xuất duy nhất các dòng xe không cần người lái (autonomous vehicle). Trong tương lai, quãng đường di chuyển mà con người trực tiếp điều khiển xe có thể chỉ chiếm dưới 5%, thậm chí chỉ khoảng 1%”.
Một thay đổi đáng chú ý khác là việc dừng lắp ráp dòng Model S và Model X tại nhà máy Fremont để tập trung toàn lực cho việc sản xuất robot hình người Optimus. Trong hồ sơ 10-K gửi SEC mới nhất, Tesla cũng cập nhật sứ mệnh của mình hướng tới mục tiêu xây dựng một thế giới thịnh vượng, và cho thấy rõ rệt sự thay đổi trong định hướng phát triển của công ty.
Xem thêm:
Siêu xe thuần điện Tesla sắp ra mắt có thể bay
Danh mục xe hơi của Tesla đang thu hẹp đáng kể
Từ danh mục sản phẩm hiện nay của Tesla có thể nhận thấy hướng đi của hãng xe đang thay đổi rõ rệt.
Model 3 và Model Y vẫn là 2 dòng xe có doanh số thành công, nhưng tốc độ tăng trưởng đã bắt đầu chậm lại. Trong khi đó, 2 mẫu xe cao cấp Model S và Model X đang chuẩn bị dừng sản xuất. Mặt khác, mẫu Cybertruck không đạt kết quả kinh doanh như kỳ vọng khi doanh số mỗi năm chỉ vào khoảng 20-25 nghìn chiếc/năm, thấp hơn rất nhiều so với công suất thiết kế 250 nghìn xe của nhà máy. Bên cạnh đó, mẫu xe Tesla Semi sau nhiều năm trì hoãn vẫn chưa thể bước vào giai đoạn sản xuất với số lượng lớn.
Thực tế này cho thấy Tesla hiện chỉ còn dựa vào hai mẫu xe điện mang lại lợi nhuận thực sự, nhưng cả hai đều đã qua thời kỳ phát triển rực rỡ nhất và đang rơi vào giai đoạn tăng trưởng bão hòa. Trong bối cảnh đó, Tesla không lựa chọn mở rộng danh mục sản phẩm hay phát triển những mẫu xe mới để cạnh tranh với các hãng xe truyền thống và các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc. Mẫu xe điện giá khoảng 25.000 USD từng được Elon Musk nhắc đến trong nhiều năm cũng đã bị hủy bỏ. Những dòng xe mới nhằm cạnh tranh với các hãng như Hyundai, Lucid hay Rivian hiện cũng chưa xuất hiện trong kế hoạch của Tesla. Thay vào đó, công ty tiếp tục đặt cược vào tương lai của robotaxi.
Xem thêm:
Tesla Cybertruck với diện mạo mới từ bản độ Mansory “Elongation”
Tham vọng “AI và robot hoá” của Elon Musk là tầm nhìn cấp tiến hay là canh bạc đầy rủi ro?
Nhiều chuyên gia cho rằng Tesla không cần phải đứng trước lựa chọn “một mất một còn” khi hãng hoàn toàn có thể tách các dự án trí tuệ nhân tạo và robot thành một công ty riêng mang tên Tesla AI. Trong khi đó, Tesla Motors vẫn tập trung vào lĩnh vực đã tạo nên danh tiếng của mình là sản xuất và kinh doanh xe điện, cũng như thúc đẩy tương lai xanh.
Một phương án khác là tách riêng mảng ô tô và để Elon Musk thỏa sức theo đuổi giấc mơ AI với công ty mẹ. Dù theo hướng nào, việc “khai tử” các chương trình xe điện đầy tiềm năng là điều hoàn toàn không cần thiết. Tesla hoàn toàn có thể tiếp tục đầu tư vào xe điện, tận dụng thế mạnh về công nghệ pin và điện tử công suất để thúc đẩy việc áp dụng xe điện và lưu trữ năng lượng. Song song đó, hãng vẫn có thể mua bản quyền công nghệ từ “Tesla AI” để tích hợp vào các mẫu xe của mình.
Thế nhưng, Tesla lại đang để một “đế chế” sản xuất ô tô cực kỳ thành công dần lụi tàn để đuổi theo dự án robot tự lái và robotaxi. Đây là những dự án còn nhiều yếu tố bất định, từ khả năng vận hành thực tế đến việc được cơ quan quản lý phê duyệt hay tìm được thị trường phù hợp.
Đáng chú ý, Tesla đã giao 1,6 triệu xe trong năm 2025. Ngoài ra, công ty sở hữu mạng lưới Supercharger phủ khắp toàn cầu và mức độ nhận diện thương hiệu mà nhiều hãng xe khác khó đạt được. Thế nhưng tất cả những nền tảng này đang bị đặt sang bên lề để phục vụ tham vọng công nghệ tiếp theo của Elon Musk.
Xem thêm:
Tesla đang theo con đường siêu xe với các tùy chọn sơn đặc biệt của chiếc Roadster thế hệ tiếp theo
Tesla đối mặt áp lực doanh thu khi đầu tư mạnh vào Robotaxi và AI
Doanh thu mảng ô tô của Tesla đã giảm 10% trong năm 2025 và số xe giao cho khách hàng cũng giảm đi 9% so với năm 2024. Việc để BYD chiếm lấy ngôi vị nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới cho thấy vị thế của Tesla đang lung lay. Tuy nhiên, thay vì tìm cách lấy lại thị phần, Tesla lại lựa chọn chuyển nguồn lực sang những mảng kinh doanh mới mà theo nhiều chuyên gia là đầy rủi ro.
Thay vì ngừng sản xuất Model S và Model X, Tesla hoàn toàn có thể đưa những công nghệ đáng chú ý từ Cybertruck như hệ thống điều khiển drive-by-wire hay hệ truyền động 800V vào các dòng xe này. Tuy nhiên, hãng đã không theo đuổi hướng đi đó.
Hiện tại, đội xe Robotaxi thực tế chỉ có khoảng 30-60 xe hoạt động tại Austin, thấp hơn nhiều so với những tuyên bố trước đó. Ngoài ra, Robot Optimus cũng chưa thực hiện được các công việc hữu ích trong nhà máy. Trong khi đó, Tesla còn dự kiến sản xuất mẫu xe CyberCab không có vô lăng ngay cả khi công nghệ tự lái vẫn chưa được hoàn thiện.
Tesla đang đánh đổi một mảng kinh doanh từng đạt đỉnh cao với 80 tỷ USD doanh thu ô tô và gần 15 tỷ USD lợi nhuận để đầu tư vào những mục tiêu xa vời và chưa mang lại nguồn thu. Trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh, công ty thông báo sẽ chi mức kỷ lục 20 tỷ USD cho chi phí vốn (CapEx) vào năm 2026, trong đó phần lớn số tiền này sẽ được đổ vào robotaxi, robot hình người, cũng như cơ sở hạ tầng hỗ trợ, đặc biệt là hệ thống máy tính phục vụ huấn luyện AI.
Trong khi đó, lợi nhuận ròng theo chuẩn non-GAAP của Tesla trong năm 2025 chỉ còn dưới 6 tỷ USD, giảm 26% so với năm trước và thấp hơn hơn một nửa so với giai đoạn đỉnh cao vài năm trước.
Xem thêm:
BYD lập kỷ lục doanh số năm 2024, vượt mặt Tesla và Toyota
Từ Ferrari đến Louis Vuitton và Tesla – Sẽ rất giàu nếu mua cổ phiếu của các thương hiệu xa xỉ
Tương lai gây tranh cãi của Tesla
Trong hơn một thập kỷ qua, Tesla từng chứng minh rằng xe điện có thể hấp dẫn, có thể sinh lời và có thể cạnh tranh trực tiếp với những hãng xe lâu đời. Tuy nhiên, chiến lược mới đang khiến nhiều người lo ngại rằng Tesla có thể đánh mất vị thế đó.
Trong hơn một thập kỷ qua, Tesla đã chứng minh rằng xe điện không chỉ có sức hút mà còn có thể sinh lời và cạnh tranh trực tiếp với những hãng xe lâu đời. Tuy nhiên, chiến lược mới đang khiến nhiều ý kiến lo ngại rằng Tesla có thể không còn giữ vững được phong độ như trước.
Ngoài ra, nhiều người từng hy vọng Tesla vừa tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực xe điện, vừa dẫn đầu về lĩnh lực trí tuệ nhân tạo cùng công nghệ lái tự động.
Khi đó, Tesla có thể ra mắt những dòng xe giá phải chăng hơn để cạnh tranh với các đối thủ từ Trung Quốc, đồng thời “lấn sân” sang các phân khúc mới và tận dụng uy tín sẵn có để đẩy mạnh sản xuất. Bên cạnh đó, cũng có quan điểm cho rằng dù công nghệ tự lái có hoàn hảo đến đâu thì dịch vụ xe theo yêu cầu vẫn có những điểm trừ so với việc sở hữu một chiếc xe riêng, bởi người dùng vẫn phải chờ xe, không thể kiểm soát được lộ trình và phải mang toàn bộ đồ đạc ra khỏi xe sau mỗi chuyến đi.
Chính vì thế, việc Tesla muốn chuyển mình từ một nhà sản xuất ô tô sang công ty cung cấp dịch vụ xe theo yêu cầu đang tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều về tương lai của một thương hiệu từng được xem là biểu tượng cho cuộc cách mạng xe điện toàn cầu.
___
